Арқаның қысы аяуды білмейді

Көкшетаулықтар Сарыарқаның сақылдаған сары аязына үйренген. Әйтсе де, әр жыл сайын мысықтабандап жететін қыс хабары «Мәді келе жатырдан» кем естілмейді.

Егемен Қазақстан
10.09.2018 996
2

1990 жылдардың орта шенін­де, жаңа жыл қарсаңында мере­келік аққайнарды көпіртіп ашып, бірін-бірі құттықтағалы отыр­ған жұрт қапыда қалған-ды. Қапыда қалғанымыз ән­ше­йін сөз, әйтпесе дәл сол жылы көп­қабатты үйлердің пәтер­лерін­­дегі қазанның бетіне қай­мы­жықтай мұз тұрып, әбден суық сорып сілелерін қатырып еді. Содан бері халық Арқа қысының аяуды білмейтіндігін жадыларына тоқыған. Соңғы жылдары бұл қиындық ұмытылып келеді.

Қазір облыс бойынша 663 бу қазандығының 85 проценті қыс маусымына дайын. Әсіресе, білім, денсаулық сақтау нысандарына алдыңғы кезекте көңіл бөлінді. Әйтсе де, дайындықты шира­татын тұстардың бар екен­дігін екпін түсіріп айта кетуге тиіспіз. Мәселен, 41,1 ша­қы­­­рым сумен қамтамасыз ету жүйе­сінің небары 68 проценті ғана жөндеуден өткізіліпті. Әзірге 1127 мың тонна көмір жеткізілді, бұл екі айлық қор­дың 56 проценті ғана. Аршалы, Бура­бай, Егіндікөл, Есіл, Атба­сар, Зеренді, Сандықтау аудан­дарындағы жөндеу жұ­мыс­тары­ның қарқыны баяу. Бұл аудан­дардағы көрсеткіш облыс­тық деңгейден көп төмен.

Облыс бойынша дебиторлық қарыз 1 342,4 миллион теңгеге жеткен. Оның 501,2 миллион теңгесі – жылудың, 397 миллион теңгесі – судың қарызы. Өткен жылғы жылу беру маусымының соңындағы қордаланып қал­ған қарыз көлемімен салыстыр­ған­да дебиторлық қарыз 1 183,9 миллион теңгеге қысқарды. Сөз арасында ең көп дебиторлық берешек облыс орталығы мен Степняк қаласында, сондай-ақ Атбасар, Бурабай, Целиноград аудандарында қордаланып қал­ғанын қадап айтуға тиіспіз. «Көкшетау Жылу», «Көкшетау су арнасы», «Щучинск Термо-Транзит», «Атбасар су» тәрізді коммуналдық кәсіпорындар­дың да кредиторлық қарызы бастан асып жатыр. Шындығында бұл бір жылда ғана жинақтал­ған дүние емес, жылдар бойы жалға­сып жатқан берешек.

Облыс орталығын жылумен қамтамасыз етіп отыр­ған «Көк­шетау Жылу» кәсіпор­нын­да жылу нысандарын жөндеу жұмыстары әлі де жалғасуда. Солтүстік өңірде қыстың ерте түсетіндігін естен шығармау қажет. Қазір барлық жұмыстың 66 проценті ғана орындалған. Бір қарағанда, жөндеу жұмыстарына бөлінген қаржы көлемі де аз емес. Облыстық бюджеттен 1,3 миллиард теңге қаражат бөлінген болатын. Қалай болған күнде де қаржыдан тапшылық көріп отырған жоқ. Мәселен, көмір сатып алуға 321,4 миллион теңге, ал мазут алуға 108,8 мил­лион теңге қарастырылған болатын. Солай бола тұра жалпы жұмыстың 82 проценті ғана орындалды. Жылу беру маусымы басталғанша 6 энергетикалық қазандық, 5 турбогенератор, 1 су ысытатын қазандықты жөндеп үлгеру қажет. Ал бүгінге дейін 5 турбогенератор мен 1 қазандық агрегаты ғана жөнделген.

Облыстағы білім нысан­дары­­ның жылу беру маусымына дайындығы 89 процент қана. Осы салаға 123441 тонна көмір, 535 тонна мазут қажет екендігін ескерсеңіз, қалыптасып отырған жағдай белгілі болады.

Өңірдің тұрғындары үшін алдын ала жасалған есепке сәйкес, 662 мың тонна көмір қажет. Әйтсе де оның 189 мың тоннасы ғана тасымалданыпты. Бұл арада «Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы тасымалдау құнын 10 процентке көбейтіп отырғандығын айта кету керек. Мұның өзі әупірімдеп күн көріп отырған зейнеткерлер үшін біршама салмақ. Қазір бір тонна көмірдің орташа бағасы сортына қарай 12-14 мың теңге көлемінде.

Бағаны сұраныстың анық­тай­тыны белгілі. Мәселен, жақсы жанады деген Шұбаркөл көмірінің бір тоннасы 15 мың теңгеден 17 мың теңгеге дейін өсіп отыр, сапасы сәл төмендеу Майкөбенің көмірі 12-15 мың теңге деңгейінде.

Жөндеу жұмыстары жанталаса жүргізіліп жатқанымен, облыс орталығын жылумен қамту әлі де алаңдатарлық деңгейде. Қапысыз қамдану үшін уақыт жеткілікті еді. Енді бар жұмысты аз уақыттың ішінде еңсермей болмас. Сарыарқаның сақылдаған сары аязы себеп-салдарыңды құлағына іле қоймайды ғой.

Байқал БАЙӘДІЛ,
«Егемен Қазақстан» 

Ақмола облысы 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.09.2018

«Жаңа еңбекақы төлеу жүйесіне көшу - оңтайландыру нәтижелеріне тікелей байланысты болады» Алик Шпекбаев

20.09.2018

Кесенелер тұрғызу жарысқа айналып бара ма?..

20.09.2018

Бүгін елімізде машина жасаушыларының VI форумы басталды

20.09.2018

Атырауда халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

20.09.2018

Бакуде дзюдодан әлем чемпионаты басталды

20.09.2018

Қоқыс өңдейтін цех ашар едім - Сергей Привалов

20.09.2018

Доллар бағамы 358 теңгеге түсті

20.09.2018

Ұрпақ сабақтастығының үлгісі

20.09.2018

АҚШ-тағы «Флоренс» дауылынан зардап шегушілер саны артты

20.09.2018

«Хат қоржын» (20.09.2018)

20.09.2018

Еурокомиссия Амазонға қатысты антимонополиялық тексерулерін бастауы мүмкін

20.09.2018

Әлеуметтік мәртебесі рәсімделеді

20.09.2018

Көкірек көзіміз қайтсек ашылады?

20.09.2018

Оралда бұқаралық домбыра тартудан рекорд жасалды

20.09.2018

Ұлттық ұлан командирлері біліктілігін шыңдады

20.09.2018

Қызылордада «Үздік анықтаушы» анықталды

20.09.2018

Балуандар Бухаресте бақ сынайды

20.09.2018

Кенияда жаттығып жүрген қазақ қызы

20.09.2018

Ақын Сараның 165 жылдығына арналған айтыс өтті

20.09.2018

Кинематографияға қатысты құжат мақұлданды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу