АҚШ қор нарығының шыңы

Әлемнің көп бөлігі он жыл бұрынғы қаржылық дағдарыстан ес жиып келеді, бірақ бір нарық басқаларға қарағанда әлдеқайда қарыштап дамыды. 

Ол – АҚШ-тың қор нарығы.

Егемен Қазақстан
19.09.2018 6287
2

Джефф СОММЕР, «Нью-Йорк Таймс»

Америкалық нарықтың АҚШ экономикасының дамуынан асып түскені соншалық, оны өз биігіне шықты деп айтуға болады. АҚШ экономикасындағы теңсіздікті күшейткен толқынның жалғаса беру мүмкіндігі, сонымен қатар оның ішкі жә­не халықаралық сал­дары туын­дайтыны әлі шешіл­меген мәселе. 

Осы айда «Брукингз институшн» қызметкері Эсуар Пра­сад­тың авторлығымен жарияланған дағдарыстан кейінгі нарық және экономика жөніндегі халық­аралық сауалдамада америкалық нарықтағы ерекше қарқын анық байқалады. 

«Әлемде қор нарығы мен эко­но­мика арасында алшақтық бар. Бірақ АҚШ ерекше көзге түсе­ді», дейді профессор Прасад. Оның айтуынша, әдетте мұндай ал­шақ­тықты ұзақ уақыт бақылай бермейсіз. 

«Брукингз» сауалдамасының деректеріне сай, әлемнің қар­қын­ды дамушы нарықтық экономикалары – Қытай мен Үндістан америкалық нарыққа қарағанда тез өсе түссе де, аталған мемле­кет­тердегі қор нарығы америкалық нұсқа секілді жетістік көрсете ал­ма­ды. Үндістанның қоры жергі­лікті валюта – рупиймен күшейе түскенімен, долларға айырбас­тағанда арзанға түседі. Қытай қор нарығы өзінің құнын жоғалтты. 

Сауалдамаға сүйенсек, 2007 жыл­дың соңынан биыл­ғы мау­сымға дейін АҚШ-тағы ішкі жалпы өнім көлемі инфля­цияға бейімделгеннен кейін 18 процентке ұлғайған. Ал инфля­ция­лық түзетусіз АҚШ-тың ІЖӨ көлемі одан да көп – 38 процент. Бірақ Standard & Poor’s 500 қар­жы индексі 2007 жылғы жел­тоқсанға қарағанда 2018 жылғы тамызда екі есеге жуық өскен. Америкалық қор нарығының қар­қынды дамуы ішкі эконо­ми­ка­да­ғы корпоративтік пайданың үлесі артуымен және жаһандық дең­гейдегі америкалық қаржы әлеу­етінің күшеюімен байланыс­ты. 

Жаһандық дағдарыс АҚШ-тан басталғанымен, онда тұрақ­тылық байқалып, әлемнің түкпір-түк­пірінен инвестиция тартылды. Профессор Прасадтың айтуын­ша, доллардың сол кездегі көпте­ген валютаға қарағанда құны артып, әлемдік қаржы жүйесіндегі орталық нысанға айналды. 

2007 жылдың соңынан бері доллармен салыстырғанда валю­та­сының құны артқан санаулы мем­лекеттің бірі – Қытай. Алайда бұл Шанхай қор нарығының «рен­минбиге» (Юань – редакция) шаққанда 48 процентке, доллар­мен есептегенде 45 процентке тө­мен­деуінің орнын басуға жет­кіліксіз. Сондай-ақ қытайлық нарық Қытай экономикасы секілді басқа нарықтарға байланған. 

Америкалық қор нарығы алдағы уақытта өсе беруі мүм­кін. Бірақ бұл ішкі саяси келіс­пеу­шілікті арттыруы да ықтимал. Жа­һандық көзқараспен қарағанда, америкалық қор нарығы басқа нарық пен экономиканы кө­теруі мүм­кін капиталдарды тарта­тын сы­ңайлы. АҚШ нарығы инвес­тор­ларды байыта түсті. Бі­рақ қар­қынды он жылдың құны арзанға түскен жоқ.

Жаһандық тұрақтылықтың көзі жаһандық тұрақсыздықты туындатуы мүмкін.

© 2018 The New York Times News Service

Мақаланы аударған Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Time журналы Жамаль Хашогги мен журналистерді «Жыл адамы» деп таныды

12.12.2018

Орал-Тасқала-РФ шекарасы бағытындағы күре жол пайдалануға берілді

12.12.2018

Аягөздік оқушылар жалғыз басты қариялардың қарын күреп берді

12.12.2018

Шыңғыс Айтматовтың туғанына 90 жыл толды

12.12.2018

Франциядағы теракт кезінде 4 адам мерт болды

12.12.2018

«Русский силуэт» бәсекесінде жеңіске жетті

12.12.2018

Ұлттық ұлан өнерпаздары мерекелік концерт өткізді

12.12.2018

Алексей Ут­киннің жеке көр­­месі көрерменге жол тарт­ты

12.12.2018

Павлодар облысында 72 көше, 7 ауылдың атаулары өзгерді

12.12.2018

Атырауда ұн тартатын диірмен іске қосылды

12.12.2018

Жаратылыстану пәндерін ағылшын тілінде оқытатын мұғалімдерге қолдау артады

12.12.2018

Қостанайда Ғафу Қайырбековтың 90 жылдығы аталып өтті

12.12.2018

Қарапайым түсінік

12.12.2018

Ағысқа қарсы жүзген жазушы

12.12.2018

Қазақстан тарихы – әлемдік деңгейдегі тарих

12.12.2018

Түркістанды танытатын туындылар

12.12.2018

Шығай хан

12.12.2018

Ерін үндестігі неге таңбаланбайды?

12.12.2018

Nápaqa qaıdan tabylar?

12.12.2018

Сарыбелдің «саумалы» Ұлы даланың ұтымды жобасына айналды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу