АҚШ қор нарығының шыңы

Әлемнің көп бөлігі он жыл бұрынғы қаржылық дағдарыстан ес жиып келеді, бірақ бір нарық басқаларға қарағанда әлдеқайда қарыштап дамыды. 

Ол – АҚШ-тың қор нарығы.

Егемен Қазақстан
19.09.2018 5558
2

Джефф СОММЕР, «Нью-Йорк Таймс»

Америкалық нарықтың АҚШ экономикасының дамуынан асып түскені соншалық, оны өз биігіне шықты деп айтуға болады. АҚШ экономикасындағы теңсіздікті күшейткен толқынның жалғаса беру мүмкіндігі, сонымен қатар оның ішкі жә­не халықаралық сал­дары туын­дайтыны әлі шешіл­меген мәселе. 

Осы айда «Брукингз институшн» қызметкері Эсуар Пра­сад­тың авторлығымен жарияланған дағдарыстан кейінгі нарық және экономика жөніндегі халық­аралық сауалдамада америкалық нарықтағы ерекше қарқын анық байқалады. 

«Әлемде қор нарығы мен эко­но­мика арасында алшақтық бар. Бірақ АҚШ ерекше көзге түсе­ді», дейді профессор Прасад. Оның айтуынша, әдетте мұндай ал­шақ­тықты ұзақ уақыт бақылай бермейсіз. 

«Брукингз» сауалдамасының деректеріне сай, әлемнің қар­қын­ды дамушы нарықтық экономикалары – Қытай мен Үндістан америкалық нарыққа қарағанда тез өсе түссе де, аталған мемле­кет­тердегі қор нарығы америкалық нұсқа секілді жетістік көрсете ал­ма­ды. Үндістанның қоры жергі­лікті валюта – рупиймен күшейе түскенімен, долларға айырбас­тағанда арзанға түседі. Қытай қор нарығы өзінің құнын жоғалтты. 

Сауалдамаға сүйенсек, 2007 жыл­дың соңынан биыл­ғы мау­сымға дейін АҚШ-тағы ішкі жалпы өнім көлемі инфля­цияға бейімделгеннен кейін 18 процентке ұлғайған. Ал инфля­ция­лық түзетусіз АҚШ-тың ІЖӨ көлемі одан да көп – 38 процент. Бірақ Standard & Poor’s 500 қар­жы индексі 2007 жылғы жел­тоқсанға қарағанда 2018 жылғы тамызда екі есеге жуық өскен. Америкалық қор нарығының қар­қынды дамуы ішкі эконо­ми­ка­да­ғы корпоративтік пайданың үлесі артуымен және жаһандық дең­гейдегі америкалық қаржы әлеу­етінің күшеюімен байланыс­ты. 

Жаһандық дағдарыс АҚШ-тан басталғанымен, онда тұрақ­тылық байқалып, әлемнің түкпір-түк­пірінен инвестиция тартылды. Профессор Прасадтың айтуын­ша, доллардың сол кездегі көпте­ген валютаға қарағанда құны артып, әлемдік қаржы жүйесіндегі орталық нысанға айналды. 

2007 жылдың соңынан бері доллармен салыстырғанда валю­та­сының құны артқан санаулы мем­лекеттің бірі – Қытай. Алайда бұл Шанхай қор нарығының «рен­минбиге» (Юань – редакция) шаққанда 48 процентке, доллар­мен есептегенде 45 процентке тө­мен­деуінің орнын басуға жет­кіліксіз. Сондай-ақ қытайлық нарық Қытай экономикасы секілді басқа нарықтарға байланған. 

Америкалық қор нарығы алдағы уақытта өсе беруі мүм­кін. Бірақ бұл ішкі саяси келіс­пеу­шілікті арттыруы да ықтимал. Жа­һандық көзқараспен қарағанда, америкалық қор нарығы басқа нарық пен экономиканы кө­теруі мүм­кін капиталдарды тарта­тын сы­ңайлы. АҚШ нарығы инвес­тор­ларды байыта түсті. Бі­рақ қар­қынды он жылдың құны арзанға түскен жоқ.

Жаһандық тұрақтылықтың көзі жаһандық тұрақсыздықты туындатуы мүмкін.

© 2018 The New York Times News Service

Мақаланы аударған Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.10.2018

Эфиопиядағы үлкен өзгеріс

17.10.2018

Индонезиялық аралдың басынан бұлт арылмады

17.10.2018

Ош форумы

17.10.2018

Меңдешев білім алған мектеп 150 жылдығын атап өтті

17.10.2018

«Педагог мәртебесі туралы» заң қандай болуы керек?

17.10.2018

Urpaq azsa – ultqa qater

17.10.2018

Ішкі жалпы өнім өсімі – 4,1%

17.10.2018

Өңірдің дамуына оң баға берілді

17.10.2018

Қазақстан-Финляндия қатынастарының жаңа кезеңі басталды

17.10.2018

Ресми бөлім(17.10.2018)

16.10.2018

Станимир Стоилов: Бір ойынды жеңдік деп желпінбейміз

16.10.2018

Кольдо Альварес: Қазақстан бізден бір бас жоғары екен

16.10.2018

Машина жасау саласында меморандумға қол қойылды

16.10.2018

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев ресми сапармен Финляндия Республикасына келді

16.10.2018

Қарағандылық оқушылар халықаралық чемпионатта жеңіске жетті

16.10.2018

С.Стоилов: Қазақстанда ұлттық құрамаға лайық шабуылшы жоқ (видео)

16.10.2018

Маңызды қадамдар атап көрсетілді

16.10.2018

Семейде «Екі жұлдыз» байқауы өтті

16.10.2018

Тарбағатайда 4 мың басқа арналған бордақылау алаңы ашылады

16.10.2018

Әскери борышын өтеген сарбаздар туған жерлеріне оралуда

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу