Қуатты қорғаныс көліктеріне сұраныс бар

«Барыс», «Арлан», «Алан», «Номад»... Иә, бұл – елімізде шығарылатын әскери көліктердің атауы. Отандық өнімдер. Жай емес, қуатты әскери машиналар, оның ішінде броньды техникалар.

Егемен Қазақстан
20.09.2018 4798
2

Аталған көліктерді шығаратын Астана­­дағы «Қазақстан Парамаунт Инжи­ниринг» кәсіпорны 2015 жылы Елбасының қатысуымен ашылды. Бұл Қазақстан мен Оңтүстік Африка Респуб­ликасы компанияларының бірлескен кәсіпорны. Елорданың индустрияландыру паркінде орналасқан кәсіпорында қазіргі күні нағыз «отқа салсаң жанбайтын, суға салсаң батпайтын» броньды техниканың бірнеше түрі жасалады.

«Бізде көліктерге қойылатын ең басты талап – жауынгерлердің өмірін сақтауға ықпалы. Қауіпсіздік деңгейі НАТО-ның STANAG стандарттарына сәйкес келеді. Көліктердің корпусы да, терезелері де 7,62 калибрлі винтовканың оғын өткізбейтіні зертханада тексеріліп, тиісті стандарттар берілген. Бұл көліктер біріншіден, сарбаздардың қауіпсіздігі үшін әлемдегі ең сенімді көлік түрі саналады. Екіншіден, жылдамдығымен ерекшеленеді. Басқа көліктер жете алмайтын жолсыз жерлерге, шыға алмайтын биіктерге салыстырмалы түрде жылдам жетеді. Үшіншіден, командалық басқару өте жеңіл. Ол үшін заманауи навигациялық құралдар қолданылады», дейді компания директорының орынбасары Көбей Жақсыбайұлы.

Аумағы 13 500 шаршы метрді құрай­тын шағын зауыттың негізгі өндіріс қуаты жылына 120 машина шығаруға қауқарлы. Алайда ашылғанына үш жыл­дың шамасы болған кәсіпорын бүгінде бұл межеге жете қоймаған. Көз­деген мақсатты еңсеру алдағы екі-үш жылдың жоспарында бар.

 Зауытқа сырттан тек болат тақтай­лар, яғни оқ өткізбейтін көліктердің сыртқы қаңқасына, ішкі ірі бөлшектеріне қажетті шикізат қана тасымалданады екен. Шикізатты лазермен кесіп-пішу, балқыту, жабындыларын бояу, құрастыру, сапасын сынап көру, басқа қажетті бөлшектерді жасау, бұзылған техниканы қайта жөндеу, уақыт талабына сай жаңғырту сынды шеті мен шегі көрінбейтін қыруар жұмыстың бәрі осы жерде жүзеге асады. Ұсақ бұрандалардан бастап, оқ өткізбейтін шыны терезе, қарудың оптикалық құрылғы сияқты жарақтары, экипаждардың өзара байланыс құралы, барлығы – отандық өнім. 

Кәсіпорында жалпы 180-ге жуық адам жұмыс істесе, оның екеуі ғана шетел­дік азамат екен. Екеуі ғана деп ерек­шелеп айтуымыздың да себебі бар. Өйткені мұндай бірлескен компаниялар­да шетелдіктердің көп жүретіні үйрен­шікті жағдай екені рас. Ал мұнда негі­зінен отандастарымыз жұмыспен қам­тылған. ОАР-лық компаниямен бір­лескендегі басты пайда – олардың технологиясын тарту. Яғни, негізгі инвестиция – бізге келген инновация. Себебі ОАР компанияларының әскери техникаларды жасаудағы тәжірибесі әлем елдері үшін үлгі екені мәлім. Оны, әсіресе Еуропа мен АҚШ сияқты алпауыттардың жоғары бағалауынан-ақ байқау қиын емес. Оңтүстік Африкадағы әйгілі «Paramount Group» компаниясы құрлықта ғана емес, суда, әуеде жүретін әскери көліктің барлық түрін шығарады және экспорттайды. Яғни, заманауи, броньды әскери ұшақтар мен тікұшақтар, суда сүңгитін, жүзетін көліктерді жасайды. Бір сөзбен айтқанда, әскери салада әлемге мәшһүр, жаһандық кәсіпорын. Оның кеңсе, бөлімшелері дүниенің түкпір-түкпірінде бар. Ал Қазақстан – негізінен жергілікті тұрғындары жұмыс істейтін бірлескен кәсіпорын құрып отырған алғашқы мемлекет. 

«Кәсіпорынды техникалық мамандармен қамту да оңай болмады», дейді К.Жақсыбайұлы. Себебі бұл компанияға жұмысқа қабылдау үшін қойылатын талап өте жоғары болған. Есесіне қазір техник мамандардың арасында шетелде білім алған білікті жастар көп. «Жұмыс­кер­лердің көбі ОАР-дағы зауыттарда тәжірибеден өткен. Мұнда кәсіби білік­тілікті айтпағанда, еңбек шартында көр­се­тілген талаптарды орындауға да ерекше мән беріледі. Себебі түсінік­ті, әскери техника шығаратын зауыт стра­тегия­лық нысан саналады. Машина­лар­дың жасалу технологиясы құпия ұсталуға тиіс», дейді бас директордың орынбасары. 

Сондай-ақ ол кәсіби мамандардың іріктелуінің нәтижесінде бүгінде зауыт конструкторлық бюроны дамытуға да аса мән беріп отырғанын айтты. Яғни, оңтүс­тікафрикалық «Paramount Group» ком­паниясының технологиясын жетіл­ді­ріп, кәсіпорын басшылығы жеке конст­рук­торлық мектебін дамытпақ. «Қазір жаңа­дан құрылған бюрода «Болашақ» бағ­дарламасы бойынша білім алған жас мамандар қызмет етуде. Осы конс­трук­торлық бюроны жетілдіру арқылы бізде жаңа машиналар мен технологиялар шығарылады деп айта аламыз», дейді.

Қазірдің өзінде кәсіпорында күшей­тіл­ген минаға қарсы MRAP үлгісін­дегі броньды машиналар шығаруға мүмкіндік беретін инновациялық технологиялар бар. Ал біздің мамандар технологияны жетілдіріп, техниканы өз елімізге бейімдеп, климаттың әсерінен бастап, басқа да қажетті талаптарды ескере отырып сұранысқа сай жасап шығаруға қауқарлы. Ал ерекше технологияны талап ететін броньды көліктердің, мықты әскери машиналардың бүгінде өз мамандарымыздың қолынан жасалып жатқаны біз үшін мақтанарлық жайт. 

Машина жасау саласы туралы әң­гі­ме бола қалса, көбі бірден еліміздегі автокөліктер өндірісі, ауыл шаруа­шы­лығы техникасы туралы айта бастай­тыны рас. Әрине әскери саладағы мұн­дай қуатты техниканы жасау бір кез­дері біз үшін мүмкін еместей көрінетін. Алайда еліміздегі қарқынды даму бағ­дар­ламаларының, әлемдік саясат сах­на­сындағы биік беделінің, тіпті еңбекқор, жігерлі азаматтарының арқасында бұл белесті де бағындырдық. 

Кәсіпорынның бас директорының орынбасары, зауыттағы екі шетелдіктің бірі Делпорт Йохан мырза еліміздің бұл саладағы жетістігі мен соған жетер жолда танытқан табандылығын жоғары бағалайды. 

«Мен Қазақстанға алғаш рет 2014 жылы келдім. Бұл екі мемлекет ара­сын­дағы келіссөздердің қызған кезі, бірлес­кен компания құру туралы келісімге қол қоюға таяған шақ болатын. Мен сол кездесулерге қатыстым. Қазіргідей жетістікке жету, жоқ жерден әскери техника шығаратын кәсіпорын салу оңай болған жоқ. Біріншіден, бізге берілген уақыт өте тығыз еді. Жоба қолға алынып, келісімдер жасалған соң 15 айдың ішінде зауытты құру талабы туындады. Қазақстанда бұрын-соңды мұндай технологиядағы зауыт болмағандықтан оның қажетті құрылғыларын түгендеу қиынға соқты. Әлемнің көптеген компанияларымен байланыс орнатуға тура келді. Бұл ретте мұхиттың арғы жағындағы кәсіпорындармен қарым-қатынас жасау, олардан қажетті құралдарды алдырту күш-жігерді талап етті. Бір сөзбен айтқанда, бізді логистика қинады. Әрі алыс болған соң баға жағынан да салмақ салды. Ал қазір локализацияның 70 процентін өзіміз жасаймыз, бізді қамтамасыз ететін бірқатар компаниялар, зауыттар құрылды. Келесі жылы осы локализация жағдайын одан әрі жетілдіру ойда бар. Бұл бағаға да біршама әсерін тигізер еді. Осының бәрі қазақ­стандық әріптестерімнің маңдай тер, ерен еңбегі, мақсатқа жетудегі жі­гер­лі мінездерінің арқасы», дейді шетел­дік маман. 

Сондай-ақ ол бүгінде елімізде жасалып жатқан бронетранспортерлер әлем­дік нарыққа да қабілетті екенін атап өтті. Қазір шетелдік әскерилер де біз­дің өнімдерге қызығушылық танытып жа­тыр екен. Әсіресе Таяу Шығыс пен Оңтүс­тік-Шығыс Азия елдерінен сұра­ныс бар. «Алдағы 2 жылда ауқымды экс­­порт­қа шығуды жоспарлаудамыз. Экс­­порт­қа бағытталатын негізгі машина – «Барыс» 6х6. Бұл техника аталған өңір­де сұранысқа ие», дейді өндіріс басшылығы. 

«Бейбітшілікті қаласаң – соғысқа дайын бол» деген де қанатты сөз бар. Бүгінде Қазақстанның бейбіт ел екені төрткүл дүниеге мәлім. Дегенмен өзге елдермен терезе теңестіріп, тең атаның ұлындай сөйлесе алу үшін мықты әскери техника мен мығым сарбаздар қажет. Оның үстіне біз тілге тиек еткен әске­ри техникалар бейбіт мақсаттағы тапсыр­маларды орындауға да таптырмай­тын көмекші. Ал әскери техника өндірудің экономикалық пайдасы өз алдына бөлек әңгіме. Олай болса, осы санаттағы кәсіп­орындардың жыл сайын қуаты артып, өндірісінің өрістеуі өте өзекті. Бұл кәсіп­орын да келешекте Қазақстан экономикасына зор үлес қосарына үміттіміз. 

Динара БІТІК,

«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.02.2019

Бірге барайық: Интеллектуал дос тапқыңыз келе ме?

15.02.2019

Назгүлдің фото нысанасында – бейкүнә сәбилер қасіреті

15.02.2019

Е.Біртанов медицина саласындағы сапасыз қызметтерді атады

15.02.2019

Смартфоныңыз денсаулығыңыздың көмекшісіне айналады

15.02.2019

Мұхтар Тайжан ауылшарушылығы жерлерін жалға беру туралы пікір білдірді

15.02.2019

Өскемен көшелері  жаңғырып жатыр

15.02.2019

Батырхан Шүкеновтің естелік медалін анасына табыстау рәсімі өтті

15.02.2019

Бердібек Сапарбаев халық алдында есеп берді

15.02.2019

Абайдың латын графикасындағы кітаптары көрмеге қойылды

15.02.2019

Тағам өндірушілерінің І халықаралық форумы өтті

15.02.2019

Адамзат тарихында ең қымбатқа бағаланған картина

15.02.2019

Әлемге әйгілі болған қазақ қызы алдағы уақытта Америкаға аттанады  

15.02.2019

Дипломатиялық қатынастар орнату туралы бірлескен коммюникеге қол қойылды

15.02.2019

Сенатор Ә.Құртаев Азия елдері парламентшілерінің кездесуіне қатысты

15.02.2019

Қолжетімді баспанамен қамтуда қозғалыс бар

15.02.2019

Астана әкімі Бақыт Сұлтанов көпбалалы аналармен кездесті

15.02.2019

Семейде өлкетану оқулары өтті

15.02.2019

Испанияда кезектен тыс сайлау болады

15.02.2019

Киногерлер Шәкен Аймановтың ескерткішіне гүл шоқтарын қойды

15.02.2019

Зауыттар көбейсе, жұмыссыздық азаяр еді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу