Дирижердің бақытты сәті

Егемен Қазақстан
26.09.2018 2185
2 Суретті түсірген Болат ОМАРӘЛИЕВ

Өзі де таланттан кенде тумаған Қанабек Байсейі­товше айтқанда: «Ой, ол иттің тұла бойы толған дыбыс қой. Оның денесінен бір үзіп алып лақтырып тастасаң, ол-екеш оған дейін бүлкілдеп өлең айтып жатады» дейтін композитор Нұрғиса Тілендиевті бұл қазаққа таныстыру артық. Ән сала алмайды деген адамның өзі композитордың «Құстар әніне» келгенде, қалай шыр­қап кеткенін байқамай қалады. 

Жаз өмірін, мәз өмірін 

қысқартып,

Бара жатыр, бара жатыр 

құс қайтып.

Зымырайды менің бала 

кезімдей,

Бір жалт етіп өте шыққан, 

өте шыққан сезімдей,

– деп тап осы сәтте-ақ сіздің де мұңды ыңылға басатыныңыз сөзсіз.

Орайы келіп тұрғанда, Қа­зақ­станның халық жазушысы Әбдіжәміл Нұр­пейісовтің бұл әннің қалай туғаны жайлы естелігіне орала кетуге болады.

«...Осындай көңілсіз күз күндерінің бірінде Нұрғиса киностудиядан қайтады. Күн кешкіріп қалған. Суық жел Арқа жақтан шығып алып, бұл шақта жапырағынан арылып, жіңішке бұтақтары сидиған-сидиған жұпыны теректерді сықырлатып майыстырып тұр. Панфилов паркін кесіп өтпек болып, қа­лалық музейдің биік мұнарлы үйіне тақап келе бергенде… композитордың көзі тырнаға түседі: үйірінен адасып қалған жалғыз тырна. Байғұс әлде ауру, әлде жаралы. Арғы жақтан қанатын сөлекет қағып, қатты жел ас­тында бойын билей алмай қалбалақтап ұшып келіп, музей үйінің мұнарасына шаншылған ұзын сырықтың ұшар биігіне қона кетеді. Сол, сол-ақ екен, әлдеқайдан бір қарға шыға келеді. Оның барқылдаған байбаламын ести салысымен тез құлақтанған тө­ңіректегі қара қарғалар жан-жақтан пырылдап келе бас­тайды. Басында біреу болса, енді қара пәлелердің қарасы көбейіп, әне…екеуі, үшеу, төртеу… он, жиырма, отыз. «Терең батырады, көп қорқы­тады». Көп қарға үйірінен адасқан жалғыз тырнаға жабылып, қайта-қайта шүйлігіп төніп келіп, қана­тымен қағады. Төсімен соғады. Ал жалғыз тырна кө­теріліп ұшып кетуге әл-дәр­мені жоқ па, әйтеуір, қанаты салбырап, сырық ағаш­­ты аяғымен қысып, жанталасып жабыса түседі.

Композитор үйіне келеді. Еш нәрсеге зауқы жоқ. Кө­ңілсіз. Тұнығын лайлаған кө­ңілсіз ойды ұмытайын деп көзін жұмса да, жаңағы үйірінен адасып қалған жал­ғыз жаралы құс пен жаман қарғалар… қара қарғалар көңілінен кетпейді. Иә, сен қанша биік ұш, жыл­дам ұш, өнерлі бол, ажарлы бола бер тірлікте, әл­деқалай жазатайым үйіріңнен адасып жалғыз қал­саң, басыңа қай-қайдағы қиындықтың бәрі тү­седі. Тіпті болмағанда, барқылдақ жаман қарғалар жи­на­лып келіп жабылып, аспандағы аққуға да зәбір көрсетеді.

Композитор осы көріністен кейін «Құстар әнін» жазды». 

Осының бәрін еске алғы­зып отырған қызыл­орда­­лық фототілші Болат Омар­әлиев­тің жалғыз суреті. 

– Қазіргі Н.Тілендиев атындағы «Отырар сазы» Қазақ мемлекеттік акаде­миялық фольклорлық-этно­графиялық халық аспаптары оркестрі 1984 жылы Қы­зылордаға гастрольдік сапар­мен келді. Осы концертте халық қайталанбайтын ерекше дәуренді бас­тан кешті. Концерт кезінде «Құстар әні» орындалып, бү­кіл зал бір кісідей қосыла шырқағанда дирижерлік етіп тұрған Нұр­ғиса ағамыз сахнадан түсіп кетіп, халық­тың қақ ортасында дирижерлік жасап кетті, – дей­ді осы ғажайып сәтті тарихқа сыйлаған ба­йырғы фототілші. 

Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.10.2018

Өңірдің дамуына оң баға берілді

17.10.2018

Қазақстан-Финляндия қатынастарының жаңа кезеңі басталды

17.10.2018

Ресми бөлім(17.10.2018)

16.10.2018

Станимир Стоилов: Бір ойынды жеңдік деп желпінбейміз

16.10.2018

Кольдо Альварес: Қазақстан бізден бір бас жоғары екен

16.10.2018

Машина жасау саласында меморандумға қол қойылды

16.10.2018

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев ресми сапармен Финляндия Республикасына келді

16.10.2018

Қарағандылық оқушылар халықаралық чемпионатта жеңіске жетті

16.10.2018

С.Стоилов: Қазақстанда ұлттық құрамаға лайық шабуылшы жоқ (видео)

16.10.2018

Маңызды қадамдар атап көрсетілді

16.10.2018

Семейде «Екі жұлдыз» байқауы өтті

16.10.2018

Тарбағатайда 4 мың басқа арналған бордақылау алаңы ашылады

16.10.2018

Әскери борышын өтеген сарбаздар туған жерлеріне оралуда

16.10.2018

Қазақстан және Литва жан-жақты ынтымақтастықты кеңейтуге ниетті

16.10.2018

Cенаторлар университеттегі цифрлық хабты аралады

16.10.2018

Қайрат Әбдірахманов дипломатиялық қызмет жүйесін жетілдіру туралы айтты

16.10.2018

Туризм саласының маманы жоқ

16.10.2018

Сенаторлар Ақ Жайық өңіріне келді

16.10.2018

Қаңтар–қыркүйек айларында ЖІӨ өсімі 4,1% жетті — ҰЭМ

16.10.2018

Тоғыз айдың қорытындысы бойынша өнеркәсіптік өндіріс көлемі 4,8%-ға ұлғайды — ҚР ИДМ

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу