«Түркілердің атасына» көрсетілген құрмет

Биыл қазіргі Түркия республикасының негізін қалаған Мұстафа Кемал Ататүріктің қайтыс болғанына 80 жыл толып отыр. Түгел түркінің атасы атанған қайраткерді бүкіл әлем болып еске алды. 

Егемен Қазақстан
12.11.2018 5456
2

Түркия осы күнді жыл сайын ерекше еске алып, бір минуттық үнсіздік жариялайды. Биыл да «Аныт қабир» басында аталған дата аталып өтіп, оған Түркияның қазіргі Президенті Режеп Тайип Ердоған қатысты. Сондай-ақ министрлер, оппозициялық партиялардың көшбасшылары мен сот инстанцияларының басшылары еске алу рәсіміне арнайы келді. Ыстанбұлдағы Таксим алаңында мыңдаған адам жиналды. Жиналған халық Түркияның әнұраны – «Истиклал маршын» орындап, Республиканың негізін қалаушы тұлғаның ескерткішіне гүл шоқтарын қойды.

Қазақ елі де бауырлас мемлекеттің белгілі тұлғасына құрмет көрсетуден кенде қалған емес. Осыған орай Түркияның Қазақстандағы Төтенше және өкілетті елшісі Невзат Уянык мырза бастаған бір топ азамат Астанадағы Ататүрік ескерткішіне гүл шоқтарын қойып, тұғырлы тұлғаға тағзым етті. Сондай-ақ Мұстафа Кемалдың өмірі туралы фильм көрсетілді. 

Жалпы, екі ел арасындағы бауырластың тамыры терең екені баршаға аян. Сондай-ақ Ататүріктің түгел түркілердің тағдырына алаңдаған аптал азаматы екені белгілі. Оны мына оқиғадан байқауға болады.

Мұстафа Кемал Ататүрік 1927 жылы Парламент мінберінде тұрып: «Кеңес одағында біздің ағайындарымыз, қандас бауырларымыз бар. Біз солармен байланысты үзбеуіміз керек. Біз соған дайын болуымыз керек. Тіл деген бір көпір, тарих бір көпір, мәдениет деген көпір, осы көпірлерді құлатпауымыз керек. Сол бауырларымызбен біз өте жақын қарым-қатынаста болуымыз керек» деген екен. 

Түркілердің атасы атанған қайраткер бұл сөзін іспен де дәлелдей білді. Кеңес үкіметі құрылып, Голощекиннің қанды тырнағы бүре бергенде бірталай қазақ бас сауғалап, Қытай асты. Алтай, Баркөл, Сауан, Гәскөл аймақтарынан үдере көшкен олар алдымен Гансу, Шынқайға өтіп одан Гималая мен Тақламақан шөлінен асып, Үндістан мен Пәкістан арқылы Түркияға табан тірегені тарихтан белгілі. Ататүріктің сол сөзін қаперде ұстаған Түркияның басшыларының еліне көшіп келген бауырлас халыққа қоныс беріп, көмектескенін Анадолыдағы ағайын естен шығарған емес. 

Бұдан бөлек, шартараптың басқа бөліктерінде де Түркілердің атасын еске алу рәсімі ерекше аталып өтті. Мәселен, Бейжіңдегі Түркия елшілігінде арнайы шара ұйымдастырылып, оған көптеген түрік азаматы қатысты. Сонымен қатар Бакудегі Түркия елшілігінде де Ататүрікті еске алды. Анадолының Азербайжандағы елшісі Еркан Озорал мырза бастаған елшілік қызметкерлері жоғары мектеп оқушыларымен кездесті. 

Мұстафа Кемалдың туған жері – Салоникиде (қазіргі Грекия) де қайраткерге құрмет көрсетілді. Айта кетерлігі, рәсім Ататүрік туған үйде ұйымдастырылды. Шаһардағы Түркияның консулы Орхан Ялманның айтуынша, мұның маңызы ерекше.

«Біз Мұстафа Кемал Ататүрікті Түркияның, әлемнің әр түкпірінде еске аламыз. Алайда ол туған үйде құрметпен еске алудың маңызы зор», деді ол жиын барысында. 

Сондай-ақ еске алу рәсімі Мәскеуде, Бішкекте, Брюссельде, Антверпенде, Софияда, Пловивда, НАТО-ның ғимаратында, Сараевода, Белградта, Тиранада аталып өтіп, қайраткердің ескерткішіне гүл шоқтары қойылды. 

Түркия Республикасының негізін қалап, оның тұңғыш Президенті атанған Мұстафа Кемал Ататүрік 1881 жылы Осман империясының Салоники қаласында дүниеге келген. Ол Түркия республикасының 15 жылдығына орай ел аралап жүргенде 1938 жылы 10 қараша күні Ыстанбұлда қайтыс болды. Қайраткердің денесі Анкараға жеткізіліп, сондағы этнография мұражайына жерленеді. Ал 15 жылдан кейін, яғни 1953 жылы қазіргі кесенесіне көшірілді. Бұл кесене түрікше «Аныт қабир» («Ескерткіш қабір») деп аталады.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.02.2019

ҚХЛ: «Барыс» биыл «Авангардтан» төртінші мәрте жеңілді

16.02.2019

Сапарбаев: Бірде бір бала назарсыз әрі қамқорсыз қалмауы керек

16.02.2019

Головкин былғары қолғабын шегеге іле ме?

16.02.2019

Астана қаласы мен үш облыста ауа райына байланысты ескерту жарияланды

16.02.2019

Қарағандыда NASА кездесу өткізді

16.02.2019

БҚО-да көп балалы отбасылар мәселесін шешуге қосымша 500 млн теңге бөлінеді

16.02.2019

Қарағандыда полицияның 200 қызметкері волейбол ойнады

16.02.2019

Қарағанды облысында мектеп жабылып қалды

16.02.2019

Демалыс күндері боран соғып, жауын-шашын болады

16.02.2019

Оралда радиатор зауыты ашылады

16.02.2019

Баянауылда аудандық қысқы спартакиада өтті

16.02.2019

Биыл Батыс Қазақстан облысында 5 жатақхана құрылысы басталады

16.02.2019

Батыс Қазақстан облысында өңір басшысының есебі басталды

16.02.2019

Павлодар облысының әкімі жаңа орынбасарларын таныстырды

16.02.2019

Бүгін Болгариядағы турнирде Қазақстан боксшылары алғашқы жекпе-жектерін өткізеді

16.02.2019

СІМ және «Атамекен» ҰКП инвестициялық және экспорттық бағыттағы жұмысты үйлестіруді күшейтуде

16.02.2019

WGS төрағасы: Үкіметтер өздерінің бизнес-модельдерін қайта ойлап табуы керек

16.02.2019

Ресей сауда алаңдарында қазақстандық компаниялардың белсенділігі артты

16.02.2019

Алматыда «Қазақстан университеттері халықаралық аренада» тақырыбында семинар өтті

16.02.2019

Майдангер-жазушы Леонид Гирш 95 жасқа толды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу