Сәби өлімі неге көп?

Егемен Қазақстан
21.01.2019 5499
2

Іңгәлап дүние есігін ашқан сәби 5-6 айдан кейін немесе 1 жасқа да жетпей жарық дүниемен қоштасатын болса, бұдан артық қасірет бар ма? Бұған кім кінәлі? Қорғасындай ауыр сауалға біржақты жауап қайтару қиын-ақ. Соңғы жылдары Ақтөбе аймағында сәбидің дүниеге келу деректері өскенімен олардың шетінеп кету көріністері көбейіп келе жатқаны алаңдатпай қоймайды. Яғни бала туу көрсеткеші екі пайызға артқанымен, сәби өлімі бір пайызға көбейгені алдыңғы жағымды жайтты жоққа шығарғандай әсер қалдырады. Қазіргі қолда бар деректер облыстың Қобда, Мұғалжар және Байғанин аудандарында нәрестелердің өлімі көбірек тіркелгенін көрсетеді. Дәрігер-мамандар мұның бірнеше себебін алға тартады. Бұл бағытта бұған дейін жасалған талдаулар мен зерттеулер сәбидің өліміне негізінен туабіткен ақаулар басты себепші екенін көрсетеді. Оның ішінде туабітті жүрек дімкәсі, хромосомдар мен бүйректің бүлінуі, бас сүйек пен мидың өзгеріске ұшырауы секілді паталогиялық сипаттағы кінараттар бар екен.

Сондай-ақ облыстық балалар ауруханасы балалар кардиохирургиясы бөлімшесінің меңгерушісі Әнуар Досмағамбетовтың айтуынша, тамырлардың кейбір құрамдас бөліктері жаратылмаған немесе тамырлары тарылған күйінде дүниеге келетін сәбилер де кездесетін көрінеді. Мұндай нәрестелер дұрыс тыныс ала алмайды. Қалыпты қан айналымы болмағандықтан жүрегі сәбиді оттегімен қамтамасыз ете алмайды. Яғни оның мөлшері тек алпыз пайыз төңірегінде болады. Соның салдарынан өкпе мен бүйрекке және басқа зақым келеді. Шұғыл медициналық көмекті қажет ететіндер де көбіне көп осындай туабітті ақауы бар сәбилер. Баланы ана босана салсымен мұндай нәрестелерді ота жасау үшін бізге жолдайды. Оған шұғыл көмек берудің, шақалақты өлім халінен алып қалудың қам-қарекетін жасаймыз. Бүгінгі заманауи қондырғылардың сәби дертін тез анықтауға көмегі көп, әйтсе де, өкінішке қарай, барлық ота нәтижелі аяқтала бермейді, - дейді ол.

Бүгінгі күні жаңа туғандар ақтөбелік денсаулық сақшыларынан кәсіби шеберлік пен біліктілікті талап етеді. Интернет көздерінен алынған кейбір деректер республикамызда әр жыл сайын 1,5 мың балаға ота жасалатынын көрсетеді. Оның шамамен 600-ы Астанада, 400-і Алматыда жасалса қалған өңірлерде жасалады екен. Алайда балалар кардиохирургиясы деңгейі барлық жерде жоғары деп айтуға тағы да ауыз бара бермейді. Дегенмен еліміздің батыс өңірінде Ақтөбедегі балалар кардиохирургиясының базасы салыстырмалы түрде алғанда кеңірек екені де анық. Алдағы уақытта осы мүмкіндік пен әлеует толықтай пайдаланылса, мүмкін өңірдегі сәби өлімінің деңгейі төмендер ме еді деген ой келеді.

Әрине, сәбидің дүниеге он екі мүшесі сау, туабітті дертсіз келуінің басты факторы анаға байланысты екені анық. Егер олар екіқабат кезінде өзінө-өзі дұрыс күтіп, жүктілік талаптары мен нормалар дұрыс сақтаса, оқыс оқиға бола қояр ма екен? Ұл үшін алдын ала тексерулер мен зерттеулерден өтудің тигізетін пайдасы мол. Яғни мұның өзі әйелдер мен аналардың жүктілікке дейінгі кезеңін қоса қамтитын кешенді үдерістер деп тұжырымдайды медицина мамандары.

Бір сөзбен айтқанда, жүктілікке дейінгі кезеңнің өзінде болашақ аналардың арнайы дайындықтан өтуі – болуы мүмкін қайғылы оқиғаның алдын алудың басты жолы болып шығады. Қосалқы аурулар, құрсақ ішіндегі инфекциялар болса, бала көтерместен бұрын олардың емделгендері жөн. Алайда кейбір екіқабат аналар бұған көңіл аудара бермейді дейді акушер-геникологтар. Әрине, медальдың екі жағы бар екені белгілі. Бұған дейінгі тәжірибелер ультрадыбыстық зерттеулер кезінде анықталмайтын жайттар да жиі кездесетінін көрсетеді. Бұл орайда оны жүргізген дәрігерлерді ақтап алудың да ешқандай жөні болмаса керек. Қалай дегенде де, бүгінгі күні бала өлімінің алдын алу үшін терең ультрадыбыстық зерттеулер мен анықтаулар деңгейін тереңдетудің тигізетін көмегі көп екені кәміл.

Осы орайда Ақтөбеде биыл ультрадыбыстық зерттеулер орталығын ашу белгіленгені де сәбилер өлімін азайтуға септігін тигізеді деген ойдамыз. Ақтөбе облысының Денсаулық сақтау басқармасының басшысы Әсет Қалиев қазір бұл үшін жеке компаниямен келіссөздер жүргізіліп жатқанын алға тартты. Алдын ала белгіленген жоба мен жоспар бойынша аталған орталық өз жұмысын алғашқы жартыжылдықта бастамақ. Тағы бір жағымды жайт, жоба іске қосылғаннан кейін нәрестелер арасындағы туабітті ақаулар ультрадыбыстық зерттеулер арқылы жүктіліктің ерте кезеңінде анықталмақ. Осы арқылы облыста сәби өлімі көрсеткішін төмендету жолдары қарастырылған.

Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан»

Ақтөбе

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.02.2019

Арыстанбек Мұхамедиұлы Димаш пен Данелияға сәттілік тіледі

17.02.2019

Ауған ардагерлері оқушылармен кездесті

17.02.2019

Өскеменде 37 көшеге жаңа атау берілді

17.02.2019

Геннадий Головкиннің ықтимал қарсыластары белгілі болды

17.02.2019

Талдықорғанда «Тайлақтың тақиясы» фильмінің тұсаукесері өтті

17.02.2019

Биатлоннан әлем кубогі: Роман Еремин із кесушілер сынында 48-ші орын алды

17.02.2019

Ғылыми жобалардың үздіктері анықталды

17.02.2019

Қыздар бесік жырын айтудан жарысқа түсті

17.02.2019

Үндістанда орын алған террористік әрекетке байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

​Иранда орын алған террористік әрекеттерге байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

Көркем гимнастикадан төрт дүркін әлем чемпионы Гран-приде Димаштың әніне биледі

17.02.2019

Қазақстандық футболшы голландиялық клубқа 6:0 есебімен жеңіске жетуге көмектесті

17.02.2019

Болгариядағы "Странджа" турнирінде алты боксшымыз ширек финалға өтті

17.02.2019

Қазақстанның көрікті жерлері туралы бағдарлама халықаралық сыйлыққа ие болды

17.02.2019

Димаш пен Данэлияның The World's Best шоуындағы қарсыластары анықталды 

17.02.2019

Көркем гимнастикадан Мәскеудегі Гран-при: Әділханова 19-шы орында

17.02.2019

Қарағанды облыстық соты республикалық байқауда жүлдегер атанды

17.02.2019

Қанат ТІЛЕУХАН. Қайтқан қыз (Әңгіме)

17.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында ауқымды шара өтті

17.02.2019

Берни Сандерс АҚШ президенті лауазымы үшін қайта күресуге шешім қабылдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу