Болашаққа бағдарланған бюджет қабылданды

Кеше Парламент Сенатының Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаевтың жетекшілік етуімен жалпы отырыс өтіп, күн тәртібінде екі заң жобасы қаралып, талқыланды. Оның бірі – «2017-2019 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы болса, екіншісі – «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Азық-түлік қауіпсіздігі жөніндегі Ислам Ұйымы арасындағы штаб-пәтер туралы келісімді ратификациялау туралы» заң жобасы. Жуырда ғана Мәжіліс тарапынан мақұлданған аталған заң жобаларын Сенат депутаттары да бір ауыздан қолдап, дауыс берді.

 
Егемен Қазақстан
10.11.2017 12894
2

Республикалық бюджетке қатысты заң жобасы еліміздің 2017-2019 жылдарға арналған макроэкономикалық көрсеткіштер болжамының өзгеруіне және жыл басынан бастап салықтық түсімдер қарқынын нақтылауға байланысты әзірленген болатын. Сондықтан да құжат Қазақстанның үшінші жаңғыруының міндеттерін іске асыруды жалғастыруға, мемлекет қабылдаған міндеттемелерді қамтамасыз етуге бағытталған.

Қаржы министрі Бақыт Сұлтанов пен Ұлттық экономика министрінің міндетін атқарушы Руслан Дәленов және Ұлттық банк төрағасының міндетін атқарушы Олег Смоляков таныстырған заң жобасында ел экономикасының 9 айдағы даму қорытындылары мен әлемдік экономиканың ағымдағы ахуалы есепке алынып, 2017 жылға ар­нал­ған макроэкономикалық көрсеткіштер болжамы нақтыланған. Үкімет мүше­лерінің мәлімдеуінше, жыл басынан бері экономикалық белсенділіктің жақ­саруына байланысты ІЖӨ нақты өсімі 2,5 пайыздан 3,4 пайызға дейін ұлғаю жағына қарай қайта қаралған.

Ал Ұлттық банктің болжамы бойынша инфляция бекітілген 6,0-8,0 пайыздық көрсеткіш аралығында болжанып отыр. Сонымен қатар 2017 жылға арналған республикалық бюджет кірістерінің нақтыланған болжамы (трансферттер түсімдерінсіз) 4 952,8 млрд теңге сомасында айқындалды немесе 60,8 млрд теңгеге ұлғайып, транс­ферттердің түсімі 4,9 млрд теңге­ге өскен. Сондай-ақ 2017 жылға арнал­ған республикалық бюджет шығыстары нақтыланған бюджетпен салыс­тыр­ғанда 1,0 млрд теңгеге ұлғая отырып, 11 177,4 млрд теңге сомасында жоспар­лануда.

Бюджет шығыстарының негізгі бөлігі Мемлекет басшысының тапсырмалары мен мемлекеттің халықаралық міндеттемелерін іске асыруға, Ұлттық қордан берілетін нысаналы трансферт есебінен жүзеге асырылатын іс-шаралар аясында шығыстарды және басқа жобалар мен бағдарламалар аясында шығыстарды қайта бағыттауға арналған. Осылайша, айқындалған жылға арналған республикалық бюджет тапшылығы 62,0 млрд теңгеге азайтылып ІЖӨ бағамының 2,9 пайызын құрайды. Сөйтіп басты қаржы құжатына түзетулер енгізу жайы жан-жақты талқыланып, сенаторлар бюджет саласын жетілдіру, мемлекеттік активтер­ді басқаруды жақсарту, салықтық әкімшілендірудің тиімділігін арттыру, мемлекет-жекеменшік әріптестігін дамыту, инвестиция тарту, мемлекеттік қаражат есебінен банк секторының ахуалын жақсарту мәселелерін көтерді. Орайы келген сәтте сенатор Ерболат Мұқаев Ұлттық банктің назарын банк секторының тұрақтылығы мәселесіне аударды. 

«Сарапшылық деректерге сәйкес, 2016 жылдың соңында «Бәйтерек» холдингі Казинвестбанкке 21,1 млрд теңге, ал Дельта Банкке 60,3 млрд теңге орналастырған. Сонымен қатар БЖЗҚ-ның айтарлықтай қаражаты да осы екі банкке: Дельта Банкке – 45,2 млрд теңге, Казинвестбанкке – 2,9 млрд теңге салынған», деген Eрболат Мұқаев банк секторын мемлекеттің есебінен жақсарту ісі үрдіске айналып бара жат­қанына алаңдаушылық білдірді. Оның айтуынша, қаржы нарығын реттеушi Ұлттық банк банктердің ахуалын жақсарту үлгісiн құруға емес, бiрiншi кезекте тәуекелдi бағалаудың, мұндай жағдайлардың алдын алу үлгiсiне назар аударуы тиіс», деді Е.Мұқаев.

Сондай-ақ талқылауда сөз алған сенатор Дархан Қалетаев Ұлттық қорға тиесілі 5 млрд теңгенің бұғатталуына қатысты мәселенің анық-қанығын сұрады. «Біршама уақыт бұрын Ұлттық қордың 5 млрд теңгесі голланд сотымен бұ­ғатталғаны жөнінде ақпарат тарады. Оған қатысты Ұлттық банк төрағасы Д.Ақы­­шев ресми түрде мәлімдеме де жа­са­ған еді. Бүгінде бұл түйін қалай тар­қа­­ты­луда? Қаражат не үшін бұ­ғаттал­­ған және оған кім жауапты?» деді се­натор.

Өз кезегінде мұндай деректі раста­ған Ұлттық банк төрағасының міндетін ат­қарушы Олег Смоляков Қазақстан қар­жысына қатысты талап тиісті дең­гейде шешіліп жатқанын алға тартты.

«Өндірістік міндеттемелер аясында Қазақстандағы бірқатар жекеменшік компаниялар мен тұлғаларға қатысты мұндай талап қойылғаны жасырын емес. Бүгінде Ұлттық банк инвестициялық декларацияның жауапкершілігіне сай мұндай активтерді басқарады. Сол себептен де кейбір активтерге қатысты сомалық талаптар қойылған», деді ол.

Осы орайда әңгімеге араласқан Әділет министрі Марат Бекетаев жалпы Ұлттық қор қаражаты ақиқатында бұғатталғанымен, оның көлеміне қатысты түрлі ақпараттар тарағанын тілге тиек етті. Ақиқатында мәселе Мол­давия кәсіпкерінің бірнеше рет ха­лықаралық ұйымдарға шағым түсі­руінен туындап, өрши түскен көрінеді.

Жалпы отырыстың күн тәртібіне сай талқыланып, ратификацияланған құ­жаттың бірі – «Қазақстан Респуб­ли­ка­сының Үкіметі мен Азық-түлік қауіп­сіздігі жөніндегі Ислам Ұйымы арасындағы штаб-пәтер туралы келісім­ді ратификациялау туралы» заң жобасы болды.

2017 жылғы 2 мамырда Астана қаласында жасалған келісім Қазақстанда Азық-түлік қауіпсіздігі жөніндегі Ислам Ұйымының (АҚИҰ) штаб-пәтерін ашуды көздейді. Сондай-ақ Қазақстанда АҚИҰ-ның штаб-пәтерін құру Ислам Ынтымақтастығы Ұйымы шеңберіндегі ынтымақтастықты нығайтады және ұйым­ның халықаралық, өңірлік және субөңірлік бастамаларына Қазақ­стан­ның тартылуын күшейтеді.

Айта кетейік, Қазақстанда АҚИҰ-ның штаб-пәтерін ашу үшін 2017-2019 жылдарға арналған республикалық бюджеттен Сыртқы істер министрлігінің бюджеттік бағдарламасы бойынша Қазақстан Республикасының АҚИҰ-ға ерікті жарнасы жыл сайын 247 204 мың теңге (749 103 АҚШ доллары), Ауыл шаруашылығы министрлігінің бюджеттік бағдарламасы бойынша 2018 жылдан бастап жыл сайын 39 600 мың теңге сомасында офистік үй-жайды жалға алу шығыстары көзделген.

Отырыс барысында сенаторлар өз құзыреттері шеңберінде тиісті ведомство­лардың атына депутаттық сауал­­дарын жолдады. Сәрсенбай Еңсе­­генов дизель отыны жағдайын тұрақтандыру жөнінде шаралар қа­­былдау қажеттігі туралы; Әли Бек­таев отбасы және отбасылық құнды­лық­тарды нығайту жөніндегі кешенді шараларды қабылдау қажеттілігі туралы; Әлімжан Құртаев қоныс аудару бағдарламасын тиімді енгізу мақсатында елдің жұмыс күші артық аймақтарынан жұмыс күші жетіспейтін аймақтарына ерікті көшіп келушілерге арналған әлеуметтік пакеттің тізімін кеңейтуге қатысты мәселелерді жария етті.

Жиын соңында БАҚ өкілдерінің сауалына жауап беру барысында Ұлттық банк төрағасының міндетін атқарушы О.Смоляков «Bank RBK» банк тұтынушыларының қаржысын алуына қойылған шектеу кезең-кезеңмен тоқтатылатындығын мәлімдеді. Оның айтуынша, «Bank RBK» мен Ұлттық банк арасында жасалған «келісім жобасы» бойынша банкке алдымен акцио­нерлер қаржы құйып, содан кейін ғана Ұлттық банктен субсидиялы несие беру жоспарланған. 

«Жыл соңына дейін ең алдымен әлеуметтік маңызды төлемдер – студенттер мен жалақы алатындар немесе несие картасын пайдаланатындарға, содан кейін ғана басқа клиенттерге төлем жасалады деп келісілген», деді ол.

Нұрлыбек ДОСЫБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.11.2018

Egemen Qazaqstan алғашқылардың бірі болып Chartbeat құралын пайдаланады

13.11.2018

Жаңақорған ауданында 116 бас қой белгісіз аурудан қырылып қалды

13.11.2018

Қызылордада қауіпті аймақтар анықталып, даярлық мәселелері күшейтілді

13.11.2018

Ақтөбеде жоғары жылдамдықтағы интернет желісі ұлғаяды

13.11.2018

Елбасы Астана клубының төртінші отырысына қатысты

13.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ауғанстан Республикасының бұрынғы президенті Хамид Карзаймен кездесті

13.11.2018

«Айша бибі» мен «Ақыртас» әлемдегі ерекше туристік нысандардың тізіміне енді

13.11.2018

Павлодарда Португалиялық профессор студенттерге дәріс беріп жүр

13.11.2018

Т.Сүлейменов ел өңірлеріндегі жылу бағасының әртүрлілігін түсіндірді

13.11.2018

Тайваньда таеквондодан Президент кубогі додасы аяқталды

13.11.2018

Елордалықтар 14 қарашада жалпыхалықтық диктант жазуға қатысады

13.11.2018

Үкіметте 10 айдағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары қаралды

13.11.2018

Б.Сағынтаев өңірлердегі халықтың нақты табысының көрсеткіштеріне ерекше көңіл бөлуді тапсырды

13.11.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтар адамдардың қажетіне жарай бастады

13.11.2018

Шымкентте 5 000 000 теңгеге бағаланған көгершін көрмеге қойылды

13.11.2018

Қызылорда облысында газ құбыры құрылысы басталады

13.11.2018

Елбасы Еуропалық комиссияның бұрынғы төрағасы Жозе Мануэль Баррозумен кездесті

13.11.2018

Венгрияда синхронды жүзуден жасөспірімдер құрамасы бірінші орынды иеленді

13.11.2018

Тарифтерді көтерген монополистер заң алдында жауап береді

13.11.2018

Алматыда мектеп оқушылары арасында шешендік өнер байқауы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу