Болашаққа бағдарланған бюджет қабылданды

Кеше Парламент Сенатының Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаевтың жетекшілік етуімен жалпы отырыс өтіп, күн тәртібінде екі заң жобасы қаралып, талқыланды. Оның бірі – «2017-2019 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы болса, екіншісі – «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Азық-түлік қауіпсіздігі жөніндегі Ислам Ұйымы арасындағы штаб-пәтер туралы келісімді ратификациялау туралы» заң жобасы. Жуырда ғана Мәжіліс тарапынан мақұлданған аталған заң жобаларын Сенат депутаттары да бір ауыздан қолдап, дауыс берді.

 
Егемен Қазақстан
10.11.2017 12789
2

Республикалық бюджетке қатысты заң жобасы еліміздің 2017-2019 жылдарға арналған макроэкономикалық көрсеткіштер болжамының өзгеруіне және жыл басынан бастап салықтық түсімдер қарқынын нақтылауға байланысты әзірленген болатын. Сондықтан да құжат Қазақстанның үшінші жаңғыруының міндеттерін іске асыруды жалғастыруға, мемлекет қабылдаған міндеттемелерді қамтамасыз етуге бағытталған.

Қаржы министрі Бақыт Сұлтанов пен Ұлттық экономика министрінің міндетін атқарушы Руслан Дәленов және Ұлттық банк төрағасының міндетін атқарушы Олег Смоляков таныстырған заң жобасында ел экономикасының 9 айдағы даму қорытындылары мен әлемдік экономиканың ағымдағы ахуалы есепке алынып, 2017 жылға ар­нал­ған макроэкономикалық көрсеткіштер болжамы нақтыланған. Үкімет мүше­лерінің мәлімдеуінше, жыл басынан бері экономикалық белсенділіктің жақ­саруына байланысты ІЖӨ нақты өсімі 2,5 пайыздан 3,4 пайызға дейін ұлғаю жағына қарай қайта қаралған.

Ал Ұлттық банктің болжамы бойынша инфляция бекітілген 6,0-8,0 пайыздық көрсеткіш аралығында болжанып отыр. Сонымен қатар 2017 жылға арналған республикалық бюджет кірістерінің нақтыланған болжамы (трансферттер түсімдерінсіз) 4 952,8 млрд теңге сомасында айқындалды немесе 60,8 млрд теңгеге ұлғайып, транс­ферттердің түсімі 4,9 млрд теңге­ге өскен. Сондай-ақ 2017 жылға арнал­ған республикалық бюджет шығыстары нақтыланған бюджетпен салыс­тыр­ғанда 1,0 млрд теңгеге ұлғая отырып, 11 177,4 млрд теңге сомасында жоспар­лануда.

Бюджет шығыстарының негізгі бөлігі Мемлекет басшысының тапсырмалары мен мемлекеттің халықаралық міндеттемелерін іске асыруға, Ұлттық қордан берілетін нысаналы трансферт есебінен жүзеге асырылатын іс-шаралар аясында шығыстарды және басқа жобалар мен бағдарламалар аясында шығыстарды қайта бағыттауға арналған. Осылайша, айқындалған жылға арналған республикалық бюджет тапшылығы 62,0 млрд теңгеге азайтылып ІЖӨ бағамының 2,9 пайызын құрайды. Сөйтіп басты қаржы құжатына түзетулер енгізу жайы жан-жақты талқыланып, сенаторлар бюджет саласын жетілдіру, мемлекеттік активтер­ді басқаруды жақсарту, салықтық әкімшілендірудің тиімділігін арттыру, мемлекет-жекеменшік әріптестігін дамыту, инвестиция тарту, мемлекеттік қаражат есебінен банк секторының ахуалын жақсарту мәселелерін көтерді. Орайы келген сәтте сенатор Ерболат Мұқаев Ұлттық банктің назарын банк секторының тұрақтылығы мәселесіне аударды. 

«Сарапшылық деректерге сәйкес, 2016 жылдың соңында «Бәйтерек» холдингі Казинвестбанкке 21,1 млрд теңге, ал Дельта Банкке 60,3 млрд теңге орналастырған. Сонымен қатар БЖЗҚ-ның айтарлықтай қаражаты да осы екі банкке: Дельта Банкке – 45,2 млрд теңге, Казинвестбанкке – 2,9 млрд теңге салынған», деген Eрболат Мұқаев банк секторын мемлекеттің есебінен жақсарту ісі үрдіске айналып бара жат­қанына алаңдаушылық білдірді. Оның айтуынша, қаржы нарығын реттеушi Ұлттық банк банктердің ахуалын жақсарту үлгісiн құруға емес, бiрiншi кезекте тәуекелдi бағалаудың, мұндай жағдайлардың алдын алу үлгiсiне назар аударуы тиіс», деді Е.Мұқаев.

Сондай-ақ талқылауда сөз алған сенатор Дархан Қалетаев Ұлттық қорға тиесілі 5 млрд теңгенің бұғатталуына қатысты мәселенің анық-қанығын сұрады. «Біршама уақыт бұрын Ұлттық қордың 5 млрд теңгесі голланд сотымен бұ­ғатталғаны жөнінде ақпарат тарады. Оған қатысты Ұлттық банк төрағасы Д.Ақы­­шев ресми түрде мәлімдеме де жа­са­ған еді. Бүгінде бұл түйін қалай тар­қа­­ты­луда? Қаражат не үшін бұ­ғаттал­­ған және оған кім жауапты?» деді се­натор.

Өз кезегінде мұндай деректі раста­ған Ұлттық банк төрағасының міндетін ат­қарушы Олег Смоляков Қазақстан қар­жысына қатысты талап тиісті дең­гейде шешіліп жатқанын алға тартты.

«Өндірістік міндеттемелер аясында Қазақстандағы бірқатар жекеменшік компаниялар мен тұлғаларға қатысты мұндай талап қойылғаны жасырын емес. Бүгінде Ұлттық банк инвестициялық декларацияның жауапкершілігіне сай мұндай активтерді басқарады. Сол себептен де кейбір активтерге қатысты сомалық талаптар қойылған», деді ол.

Осы орайда әңгімеге араласқан Әділет министрі Марат Бекетаев жалпы Ұлттық қор қаражаты ақиқатында бұғатталғанымен, оның көлеміне қатысты түрлі ақпараттар тарағанын тілге тиек етті. Ақиқатында мәселе Мол­давия кәсіпкерінің бірнеше рет ха­лықаралық ұйымдарға шағым түсі­руінен туындап, өрши түскен көрінеді.

Жалпы отырыстың күн тәртібіне сай талқыланып, ратификацияланған құ­жаттың бірі – «Қазақстан Респуб­ли­ка­сының Үкіметі мен Азық-түлік қауіп­сіздігі жөніндегі Ислам Ұйымы арасындағы штаб-пәтер туралы келісім­ді ратификациялау туралы» заң жобасы болды.

2017 жылғы 2 мамырда Астана қаласында жасалған келісім Қазақстанда Азық-түлік қауіпсіздігі жөніндегі Ислам Ұйымының (АҚИҰ) штаб-пәтерін ашуды көздейді. Сондай-ақ Қазақстанда АҚИҰ-ның штаб-пәтерін құру Ислам Ынтымақтастығы Ұйымы шеңберіндегі ынтымақтастықты нығайтады және ұйым­ның халықаралық, өңірлік және субөңірлік бастамаларына Қазақ­стан­ның тартылуын күшейтеді.

Айта кетейік, Қазақстанда АҚИҰ-ның штаб-пәтерін ашу үшін 2017-2019 жылдарға арналған республикалық бюджеттен Сыртқы істер министрлігінің бюджеттік бағдарламасы бойынша Қазақстан Республикасының АҚИҰ-ға ерікті жарнасы жыл сайын 247 204 мың теңге (749 103 АҚШ доллары), Ауыл шаруашылығы министрлігінің бюджеттік бағдарламасы бойынша 2018 жылдан бастап жыл сайын 39 600 мың теңге сомасында офистік үй-жайды жалға алу шығыстары көзделген.

Отырыс барысында сенаторлар өз құзыреттері шеңберінде тиісті ведомство­лардың атына депутаттық сауал­­дарын жолдады. Сәрсенбай Еңсе­­генов дизель отыны жағдайын тұрақтандыру жөнінде шаралар қа­­былдау қажеттігі туралы; Әли Бек­таев отбасы және отбасылық құнды­лық­тарды нығайту жөніндегі кешенді шараларды қабылдау қажеттілігі туралы; Әлімжан Құртаев қоныс аудару бағдарламасын тиімді енгізу мақсатында елдің жұмыс күші артық аймақтарынан жұмыс күші жетіспейтін аймақтарына ерікті көшіп келушілерге арналған әлеуметтік пакеттің тізімін кеңейтуге қатысты мәселелерді жария етті.

Жиын соңында БАҚ өкілдерінің сауалына жауап беру барысында Ұлттық банк төрағасының міндетін атқарушы О.Смоляков «Bank RBK» банк тұтынушыларының қаржысын алуына қойылған шектеу кезең-кезеңмен тоқтатылатындығын мәлімдеді. Оның айтуынша, «Bank RBK» мен Ұлттық банк арасында жасалған «келісім жобасы» бойынша банкке алдымен акцио­нерлер қаржы құйып, содан кейін ғана Ұлттық банктен субсидиялы несие беру жоспарланған. 

«Жыл соңына дейін ең алдымен әлеуметтік маңызды төлемдер – студенттер мен жалақы алатындар немесе несие картасын пайдаланатындарға, содан кейін ғана басқа клиенттерге төлем жасалады деп келісілген», деді ол.

Нұрлыбек ДОСЫБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.09.2018

СДУ әлемге танылған бүркітші Айшолпанға білім грантын ұсынды

26.09.2018

Мырзашөлде «Ақ керуен-2018» салтанатты іс-шарасы өтті

26.09.2018

Мемлекеттік қызметшінің жалақысы жаңаша төленеді

26.09.2018

Ақтөбелік аграршылар 500 мың тоннадан астам бидай жинауды жоспарлап отыр

26.09.2018

Бақыт Сұлтанов 7 жасар баланы құтқарған астаналықты марапаттады

26.09.2018

Бала құқықтары жөніндегі уәкіл С.Айтпаева тұрғындарды қабылдады

26.09.2018

Michael Kors Versace сән үйін сатып алады

26.09.2018

Ақтөбе облысында тұрақтандыру қорын құруға 309 млн теңге бөлінді

26.09.2018

Мұхамеджан Тынышбаев пен Тұрар Рысқұловтың ескерткіші ашылды

26.09.2018

Атырау облысының әкімі халықтан түскен шағымдарға уақтылы жауап беруді тапсырды

26.09.2018

Бүгін WSB-ның финалы өтеді

26.09.2018

Аса ауыр салмақтағы дзюдошыларымыз жеңілді

26.09.2018

Astana Media Week: Қазақстан телеарналары шетелдік экрандарда

26.09.2018

Қазақстанның тумасы суперчемпион атағы үшін айқасады

26.09.2018

Бокстан қыздар арасындағы әлем чемпионаты Үндістанда өтетін болды

26.09.2018

«Астана Опера» сахнасында «Астана – Әлем дауысы» халықаралық фестивалі ашылады

26.09.2018

Қостанайда төртінші Цифрлы ХҚО ашылды

26.09.2018

Семей ядролық сынақ полигонының жағдайы ғылыми басқосуда талқыланды

26.09.2018

Конуэй қалашығы су астында қалып отыр

26.09.2018

Қазақстанда неміс технологияларын қолдануды жоспарлап отыр

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Құрманәлі Қалмахан,

Jańa mamandyq jaıy

«Erinbe. Eńbek et, mal tap» degen sózdi Abaıdan keıin ata-analarymyz jıi aıtatyn. Alaıda áleýmettanýshylar eńbek etý men tabysty bolýdyń mazmuny men shynaıylyǵy ózgerdi degendi alǵa tartady. Al eńbektiń formýlasy jumys isteý, kásip ashyp, tabys tabý ekeni belgili. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tirshilikti mádenıet bıleıtin qoǵam

Osy ýaqytqa deıin jeke adamnyń tirshiligin, turmys jaǵdaıyn onyń bilimi men eńbekqorlyq qasıetiniń bılep kelgendigi belgili. Adamdar kóp jaǵdaıda qoǵamnan bilimine saı oryn alyp otyrdy. 

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу