Даму үшін әділдік ауадай қажет

Әділдік қашанда адамзаттың арманы болып келеді. Жасыратыны жоқ, кейде бір ұжым түгілі, бір отбасының өзінде әділдік кемшін қалып жатады. Осындай жағдайда оның тұтас мемлекетте орнауы орындалмас армандай көрінетіні рас.

Егемен Қазақстан
22.02.2018 184
2

Бірақ қалай десек те, әділдіктің салтанат құратыны қиял емес екендігі анық. Тек сол әділдіктің орнауына адамдардың өздері ерік берсе, соны қабылдаса және соған тек икемделу ғана емес, оны өздері күнделікті ту етіп ұстанып жүрсе нәтиже шығады. Әйтпесе, қолдан сол ту түскен күні әділдік те қараң қалатыны белгілі. Ал біздің ел үшін әзірге керегі әділдік туын әр адамның ұстанып жүруі болып тұрғаны жасырын емес.

Әрине, әділдік адалдықтан туады. Және кез келген істе жұрттың бәрі адалдық танытады деу асыра айтқандық болар еді. Әйтпесе мүлде қылмыс та болмай, сот жүйесі де, құқық қорғау органдары да әділдікті орнатамыз деп шала бүлінбес еді. Мемлекеттер арасында соғыс та болмас еді. Бірақ әлемде жанжал да, соғыс та, қылмыс та қанатын кеңге жайып барады. Ол нені білдіреді? Әрине, қайда болса да әділдікті орнатудың қиындығын білдіреді. Өйткені ол дауласып қалған екі адамның арасындағы келіспеушілік кілтін табу үшін ғана емес, бүкіл адамзаттың болашағы үшін керек. Міне, сондықтан да Мемлекет басшысы Н. Назарбаев «ХХІ ғасырдағы әділдік – бұл ұлттық дамудың ең маңызды шарттарының бірі» деген болатын. Бұл сөзге ел іші де, сырты да тыныш болсын, халықаралық жағдай жақсы болсын, дау-дамай, өкпе-наз, қастандық аз болсын деп тілейтін иманды жанның бәрі қосылады. Өйткені әділ бола білудің маңызы тереңде. Оны Елбасы да айта келе: «ХХІ ғасырда жаһандық әлемнің құрылымы көптеген факторларға тәуелді. Олардың қатарында жер жүзіндегі миллиардтаған адамдардың әділдікке ұмтылысын көруге болады. ХХІ ғасырдағы әділдік – бұл адамгершілік категориясы ғана емес, ұлттық, жаһандық дамудың ең маңызды шарттарының бірі. ХХІ ғасыр­да «үшінші әлемнің» табиғи ресурстарын «сорудан» тұратын экономикалық модельден өнегелік күтуге болмайды. Ол жерлерде әлгін­дей ресурстар таусылған соң тығы­рыққа тірелу байқалады», деді.

Демек, әділдік біздің дамуымыз үшін ауадай қажет. Ол үшін не керек? Біздің Ата Заңымызда ең басты құндылығымыз адам, оның құқы мен бостандығы екендігі анық жазылған. Ендеше осы азаматтардың бай-қуатты, бақытты болуы мен елдің өркендеуіне не түрткі бола алады? Ол – әлемдік тәжірибеде айқындалған­дай, биліктің азаматтарға деген адал қарым-қатынасы, Конституция, заң­дарымыздың барлық талаптары ой­да­ғыдай сақталуы. Осындай адал да әділ қарым-қатынас арқасында азаматтар өздерінің, балаларының, немерелерінің ертеңгі күнге сенімін арттырады. Ешқандай қорқынышсыз, үрейсіз үлкен істерді сеніммен бас­тайды. Ал мұның өзі азаматтардың бола­шақта табиғи ресурстарға мүдделі бол­май бақуатты өмір сүре алатындай күйге жетуіне жағдай жасайды.

Бәріміздің де жақсы өмір сүр­гі­міз келетіні сөзсіз. Осы орайда Елба­сы­­ның әлемдегі 30 озық елдің қатарына ену бастамасын көтеруі бекер емес. Ол көшке тек өз елінде жақсы өмір сүретіндер ғана қосыла алады. Міне, Мемлекет басшысының стратегиялық тапсырмасының мәнісі осы – ел тұрмысының жоғары деңгейге жетуін көздеу. Оның бір негізі – әділдік. Оны қалыптастыратын сот жүйесі мен құқық қорғау органдары. Осыған орай Президент «Кез келген сот реформасының түпкі мақсаты – судьялардың адалдығы мен кәсібилігі, әділдік және әділ сотқа қолжетімділік болып саналатын тәуелсіз және сатылмайтын сот билігі» деді. Ендеше біле білсек, құқық қорғау органдары мен соттардың проблемаларының бүкіл қырын қамтитын Ұлт жоспары дәл осы міндеттер ауқымын шешуге бағытталған. Бірақ бір ғана соттың немесе құқық қорғау органдарының жұмысы әділдік мәселесін шешіп бере алмайды. Әр адамның, барша халықтың, тұтас елдің қолында әділдік туы желбіреп тұрса ғана биліктің де назары адалдық пен әділдік ауылына ауатыны сөзсіз. Алайда бұған біз дайынбыз ба осы?

Александр ТАСБОЛАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.09.2018

Көкшетау тұрғыны тираждық лотерея ойынының миллионері атанды

20.09.2018

Жаңа еңбекақы жүйесі - оңтайландыру нәтижелеріне тікелей байланысты - Алик Шпекбаев

20.09.2018

Кесенелер тұрғызу жарысқа айналып бара ма?..

20.09.2018

Бүгін елімізде машина жасаушыларының VI форумы басталды

20.09.2018

Атырауда халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

20.09.2018

Бакуде дзюдодан әлем чемпионаты басталды

20.09.2018

Қоқыс өңдейтін цех ашар едім - Сергей Привалов

20.09.2018

Доллар бағамы 358 теңгеге түсті

20.09.2018

Ұрпақ сабақтастығының үлгісі

20.09.2018

АҚШ-тағы «Флоренс» дауылынан зардап шегушілер саны артты

20.09.2018

«Хат қоржын» (20.09.2018)

20.09.2018

Еурокомиссия Амазонға қатысты антимонополиялық тексерулерін бастауы мүмкін

20.09.2018

Әлеуметтік мәртебесі рәсімделеді

20.09.2018

Көкірек көзіміз қайтсек ашылады?

20.09.2018

Оралда бұқаралық домбыра тартудан рекорд жасалды

20.09.2018

Ұлттық ұлан командирлері біліктілігін шыңдады

20.09.2018

Қызылордада «Үздік анықтаушы» анықталды

20.09.2018

Балуандар Бухаресте бақ сынайды

20.09.2018

Кенияда жаттығып жүрген қазақ қызы

20.09.2018

Ақын Сараның 165 жылдығына арналған айтыс өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу