Ұлтының ерекшелігін ескергендер ұтады

ХІV халықаралық «Еуразия» кинофестиваліндегі маңызды шаралардың бірі арнайы шақырылған атақты режиссерлермен ұйымдастырылған кездесулер екенін атап өту керек.   

Егемен Қазақстан
06.07.2018 5538
2

Фестивальдің ең басты қо­нақтарының бірі серб режиссері, актер және музыкант Эмир Кус­турицаның «Ұзақ құс жолымен» фильмінің тұсаукесеріне жиналғандар танымал тұлғаның жеке өмірінен де көп мәлімет алды. Ата-бабасы христиандық сенімді ұстағанымен, ата-анасы мұсылмандықты қабылдаған Эмир жастайынан өнерге бейім болып өседі. Танымалдылыққа қол жеткізгеннен кейін тоғыз жыл кинодан тысқары өмір сүріп, тек музыкамен ғана айна­лысқан. Астанаға алғаш рет келіп тұрған ол әуежайдан түскен соң-ақ жас қаланың келбе­ті­нен көз ала алмағанын айтады. Екі күннің ішінде көп нәр­се­ні көріп үлгергенін, жас қала­ның ғимараттары, стилі, жалпы ин­­фрақұрылымына қызық­қа­нын жеткізді. «Тамаша адамдар тұратын таңғажайып қалаға ұқ­сат­тым. Сіздердің Прези­дент­те­ріңіз 20 жылда үлкен әрі әдемі ме­гаполис салып үлгеріпті» дейді ол. 

Эмирдің ендігі ойы – жазушы Шыңғыс Айтматов шығармасының желісі бойынша Қазақстанда фильм түсіру. Өйткені Ш.Айтматов оның ең сүйікті жазушыларының бірі. Оның ойынша, бүгінгі фильм­дердің 90 пайызы сапасыз. Ке­шегі жанрлардың ішінде жаны сірілігін танытып бүгінгі күнге аман жеткені – реализм мен фантастика ғана. Тренд болса да, кино түсіру – өте қиын. Егер оның идеясы мықты болса, бұл тіпті қиын. Мысалы, «Ұзақ құс жолымен» фильмінің идеясы Н.Михалковтың соғыс туралы айтқан әңгімесінен, екінші соңы қасіретпен аяқталған Сербиядағы үйлену тойынан, үшінші еркін­діктің символы қыран бүркіт феноменінен, осы үш мысал арқылы дүниеге келген. Соғыс, саясат туғызған шиеленістер туралы оқиғаларды өзек ете отырып әртүрлі жанрдағы бірнеше картина түсірген Э.Кустурица қазақстандық көрермендерге ұсынып отырған бұл фильмінде соғысты ертегі сияқты етіп көр­се­теді. Иә, атышулы режис­серлердің қалыптасқан, қасаң стерео­типтердің бәрінен қашып, жа­ңалық әкелгісі келетін ізде­нісінің кустурицалық дәлелі осы – соғыс туралы ертегі. Тыңнан табылған ерекше формамен тү­сірілген фильмнің екінші на­зар аударар тұсы, ең сұлу, сұра­нысқа ие итальян актрисасы Моника Белуччиді басты рөлде ойнату арқылы Кустурица туындысының салмағын арттыра түскен. Кездесу спикері Кустурицаға: «Фильмді қалай оты­рып көру керек?» деді, «бар­лық фильмді ізгі ниетпен, жан-жүрегіңнен өткізіп, елітіп отыру көру керек. Бастысы, попкорн жемей, кока-кола ішпей отырып көру керек» деп жауап берді. 

Қытай ұлы поэзияның, ұлы тарихтың, ұлы экономиканың ғана отаны емес, ұлы кино­ның да орталығына айналып келе жатқанын фестиваль қонағы болып келген Ван Сяошуай­дің бір ғана фильмі дәлелдегендей болды. Ванның өзі Қытай киносының «алтын ғасырындағы» алтыншы буын­ның белді өкілінің бірі. Қытайдың өткені мен бүгінін сабақтастыра отырып, оның қуат­ты ел екенін өнер тілімен тағы бір еске салып қою көр­ші ел ре­жис­­серлерінің асыл мұра­тына ай­налғанын таныдық. 

Бір таңғаларлығы, қытайдың бүгінгі заманауи киносының ең танымал тұлғасы, «Еуразия» кинофестиваліндегі қазылар алқасының мүшесі Ван Сяошуай ұсынып отырған «Шанхай арманы» фильмінің де саяси бояуы қалың, коммунистік идеология билігіндегі Қытай елінің 1960 жылдардағы қатал шындығын режиссер 19 жастағы бойжеткен қыздың өмірі арқылы бүкпесіз көрсетеді. Ұзақ дайындықпен дүниеге келген туынды екенін түсіну қиын емес. Жүргізуші бұл фильмді «бүгінгі қытай киносы қаймағының қаймағы» деп бағалады. Фильм ностальгияға толы, экраннан тараған жылылық әр адамның жастық шағына, балалық кезеңіне жетелейді. Қытай режиссері жеке адам мен қоғам арасындағы қарама-қарсылықты, дәлірек айтқанда, адамның қоғамға қарсылығын әлеуметтік қайшылықтар арқы­лы ашады. Тіпті қарапайым қытай тұрғынының басқа қалаға қоныс аудармақ түгілі өз­дігінен басқа үйге де көше алмайтын еріксіздігін, шамыр­қанғанын, мұң-наласын сыртқа білдіруге құқығы жоқ жандардың ішкі қайшылығын көрсете отырып, «осындай қарсылық қайтсе шешіледі?» деген ойды білдіргісі келетінін байқау қиынға соқ­пайды. Режиссердің жеке тұл­ғаны құрметтеуге шақырып тұрған азаматтық ұстанымын бай­­қамау, бағаламау мүмкін емес. Сон­дық­тан болар, әлеуметтік қиын­дықтың қатпарын тереңінен көр­сетуді режиссерлік мұратына айнал­дырған Сяуошайдың талантын кино саласындағы мамандар ғана емес, әлемдік саясаткерлер де жоғары бағалайды екен. 

Айгүл Аханбайқызы,
«Егемен Қазақстан»

АСТАНА

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Велошабандоз Андрей Кивилевтің құрметіне арналады

19.09.2018

Қызылордалық полицейлер «Қалта ұрлықтарынан сақ болыңыздар!» атты жедел профилактикалық іс-шарасын өткізді

19.09.2018

РОБОТТАР ҚЫЗЫЛОРДА ДА ҚҰРАСТЫРЫЛАДЫ

19.09.2018

Алқызыл алау Алматы арқылы өтеді

19.09.2018

Таразда Мемлекеттік басқару академиясының филиалы ашылды

19.09.2018

Сауль Альварес IBO чемпиондық титулынан айырылды

19.09.2018

Жаңа жылдан бастап дәрілік заттардың бағалары реттелмек

19.09.2018

Қостанайда ішкі істер органдары ақпараттық қызметтің 100 жылдығы аталып өтілуде

19.09.2018

Халық қаһарманы Қасым Қайсеновке арналған кеш өтті

19.09.2018

Солтүстік Қазақстанның қос бишісі Азия чемпионатынан екі алтын медаль олжалады

19.09.2018

Қазақстанның тұрақты өкілі: елдегі жағдайды тұрақтандырудағы жетекші рөл ауғандарға тиесілі болуы керек

19.09.2018

Арыстанбек Мұхамедиұлы фильмдерді қазақ тіліне аударудың үш нұсқасын ұсынды

19.09.2018

«Астана Банкі» лицензиясынан айырылды

19.09.2018

Жауқазын жырлар жалыны

19.09.2018

Тоғыз тонна есірткі тәркіленді

19.09.2018

Жазушымен жүздесу

19.09.2018

Қостанайда Отбасы күні қарсаңындағы акциялар шеруі басталды

19.09.2018

Тарихи атаулармен түрленеді

19.09.2018

Ұстаздығы ұшан-теңіз жан

19.09.2018

«Герцептин» тапшылығы алаңдатады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу