Қарқаралы ауданы Қоянды жәрмеңкесінің 170 жылдығын атап өтті

Қарқаралы ауданында өткен Қоянды жәрмеңкесінің 170 жылдық тойы жергілікті жұртқа қуаныш сыйлаған бірқатар игі һәм сауапты іске мұрындық болды. Мерейтой қарсаңында өңір басшысының тікелей қолдауымен жергілікті бюджеттен 128,6 млн теңге қаражат бөлініп, «Қарағанды – Аягөз – Қоянды – Егіндібұлақ – Бүркітті»  бағытындағы облыстық маңызы бар жолдағы көпірге қайта жөндеу жұмыстары жүргізілді. 

Егемен Қазақстан
16.08.2018 1786
2

Қоянды ауылының тұрғындары бұған дейін тозығы жеткен көпірді пайдалана алмай, айналма жолмен әуре-сарсаңға түсіп, пұшайман күйде жүретін. Енді олар Талды өзеніндегі жаңарған көпір және жөнделген жол арқылы көрші елді мекендерге тікелей қатынап, жол азабын шекпейтін болды.

Көпірді күрделі жөндеуден «Ма­тан» ЖШС өткізген болатын. Ны­санның салтанатты ашылуында аудан әкімі Халел Мақсұтов мердігер фир­маның өз жұмысын сапалы орын­дағанын атап өтіп, Қоянды халқының атынан кәсіпорын басшысына алғыс айтты.

Жәрмеңке тойының қарсаңында сәтімен іске асқан тағы бір шаруа – атал­ған елді мекендегі отбасы үлгісін­дегі балалар үйінің ашылуы болды. Бұл жобаны Қоянды ауылының тумасы Нұрлан Қалтаев жүзеге асырды. Қарағандыда тұратын кәсіпкер жетім балалардың жаңа отбасына арнап бас­пана салып берді. Табанды түрде жүргізілген жұмыстардың нәтижесінде Бейбарыс Митрик пен ағайынды Әсет, Малика, Ақнұр Ахметовалар баспаналы болып, оларды ерлі-зайыпты Аян және Әлия Исабаевтар өз қамқорлықтарына алды. Балаларды бауырына басқан мейірімді жандарға деген ауыл халқының ілтипаты да ерекше болды. Патронатты отбасындағы балақайлар мен оларды асырап алған ата-анаға ай сайын жәрдемақы төленіп отырады. Ал аталған балалар үйін қажетті тұрмыстық керек-жарақтармен қамтамасыз етуге «Жайма» шаруа қожалығының басшысы Батырбек Алдабергенов, «Жәрмеңке» шаруа қожалығының басшысы Ринат Ома­ров, жеке кәсіпкер Мерей Әрінов сынды азаматтар атсалысқан.

Тарихта атағы жер жарған Қоянды жәрмеңкесін 1848 жылы орыс көпесі Варнава Ботов пен атақты Ақайдың Хасені бірлесіп ашқан деген дерек бар. Ал биыл қазақ халқының тарихында алтын әріптермен жазылып қалған бұл жәрмеңкеге 170 жыл толып отыр. 

Қоянды жәрмеңкесінің кезекті тойы қазақтың ықылым заманнан келе жатқан салт-дәстүрін қайта түле­тіп, жайнатқандай болды. Қаз-қатар ті­гіл­ген ақ боз үйлер, қызылды-жасылды киі­ніп, мерекелік көңіл күйде жүрген жұрт, күміс көмей әншілер, бәрі-бәрі – ке­шегі базары тарқамаған думанды өмір көріністерін көз алдыңа алып кел­гендей.

Тойдың ашылу салтанатында аудан әкімі Хәлел Мақсұтов жасаған баян­дамада Қоянды жәрмеңкесінің қазақ тарихында алар орны жан-жақты көрініс тапты.

«Ғасырлар шеруінде көнекөз Қарқаралының өмірінде талай-талай айшықты оқиғалар болды. Солардың бірі және бірегейі – қазақ халқының жұлдызын жарқыратып, абыройын асқақтатқан атақты Қоянды жәрмеңкесі. Ән мен күйдің, ұлттық өнердің ұлы думанына айналған жәрмеңке шын мәнінде, ұлан-асыр шаттық мерекесі болды. Шалқыған ән, күмбірлеген күй, мың бұралған би халықтың көңілін көтеріп, шексіз қуа­ныш сыйлады. Ұлттық өнеріміздің сайып­қыран саңлақтары, әйгілі Әміре Қашаубаев, Қали Байжанов, Ғаббас Айтбаев, Майра Уәлиқызы, Қали­бек Қуанышбаевтың талантына жұрт сүйсініп, қызу қошемет көр­сетті. Арқалы жырдың арғымағы, ағын­ды ақын Иса Байзақов жыр нөсерін төпелеп, сиқырлы сөзді санду­ғаш­тай сайратты. Алпамыстай аруақты, Қобыландыдай қуатты, Ер Тарғын­дай ерен, алып күштің атасы Қажы­мұқанның қайталанбас өнеріне халық таң-тамаша болды», деді аудан басшысы.

Қазақстанның еңбек сіңірген қай­рат­кері, жазушы Зарқын Тайшыбай қазақ­тың құт қонған қарашаңырағы Қоян­ды бір кезде қасиетті ауасымен, суы­мен, шөбімен, батысты шығыс­қа, оңтүстікті солтүстікке жалғас­тырған саяси күрестің, үлкен мәдениет­тің, ғылым мен техниканың ордасы­на айналғандығын айтып өтті. Мыңда­ған жылдар бойы қазаққа орда болған Қоянды өлкесіне, Тоқпанның бауыры­на, Қарасордың жағасына қайтадан құт қондырып отырған ауыл аза­маттарының елге деген сүйіспеншілігі екендігін тебірене жеткізді. Сонымен қатар ауыл тұрғындары атынан тоқсан жастағы қария Гүлжәмила Камиова және Айтмұхамбет Омаров дүбірлі тойды ұйымдастыруға атсалысқан барша халыққа алғысын жеткізді. 

Қоянды тойына атақты жәрмеңкені ұйымдастырушылардың бірі Варнава Ботовтың ұрпағы Вадим Ботов Ресейден арнайы келді.

«Мен алдымен осындай тарихи тойды ұйымдастырып отырған Қарқаралы жұртшылығына, аудан басшыларына алғыс айтамын. Менің арғы атам Ботов осы құтты жерге келіп, сауда-саттық жүргізіп, халықаралық Қоянды-Ботов жәрмеңкесін ұйымдастырды. Әкем Валерий Ботов ветеринар дәрігер, аудандық партия комитетінің екінші хатшысы болды. Анам Клавдия Тимофеевна Қарқаралыдағы №2 орта мектепте мұғалім, кейіннен мектеп директоры болды. Мен де осы қасиетті, берекелі жерде дүниеге келдім. Әкем мен шешем Алматыға көшіп, дүние салса да, өзім туған жерге жиі келіп тұрамын. Бұл біздің ата қонысымыз, туған жеріміз, өсіп-өркендеген киелі топырағымыз», деді ол туған жерге деген сағынышы мен сүйінішін жасыра алмай.

Дала төсін думанға бөлеген салтанатты шара «Базарың тарқамасын, думанды елім» атты театрландырылған қойылымға ұласты. Тойдың көрігін бәйге мен күрес қыздырды. Қазақ күресінен өткен белдесулерде Қарқаралы балуандарының мерейі үстем болды. Тай жарысында Қаракөлден келген Аян Адамқұловтың «Тортайы» бірінші болып мәре сызығын қиса, аламан бәйгеде Бүркітті ауылының тұрғыны Мәди Қаршаловтың «Көкдауылы» алдына қара салмады. Сонымен қатар футболдан ұйымдастырылған додада №40 Қарқаралы өрт сөндіру бөлімінің командасы жеңіс тұғырының ең биік сатысына көтерілді.

Қоянды жәрмеңкесінің 170 жылдық салтанатты шарасының ас ішіп, аяқ босатқан той деңгейінен әлдеқайда биік болғанын айтқан ләзім. Той дақпыртымен аудан орталығына қатынайтын тас жолдың жөнделгені, көпірдің қайта қалпына келтірілгені, сөйтіп жергілікті тұрғындардың көптен бергі тілегінің қабыл болғаны осы сөзіміздің айғағы. Жетім балаларға арналып баспана салынып, олардың патронаттық отбасы қамқорлығына бөленгені де сүйсінуге тұрарлық жайт. Міне, кезінде дала төсін шаттыққа бөлеп, қазақ халқына құт-береке әкелген Қоянды жәрмеңкесінің даңқы бүгіннің өзінде осы төңіректі мекен еткен ағайынға шарапатын осылайша тигізіп жатыр.

Қайрат ӘБІЛДА,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

21.09.2018

Алексей Луценко: «Алматы турын» апталық жарыс қылса керемет болар еді

21.09.2018

Бурабайда жаңа мешіт ашылды

21.09.2018

Онкологиялық қызметтің атасы Сәкен Нұғмановтың 100 жылдығы атап өтілді

21.09.2018

Дзюдошы Ерлан Серікжанов жартылай финалға шықты

21.09.2018

Қайрат өз құрамын жария етті

21.09.2018

Асқар Жұмағалиев Үндістанның АТ және телекоммуникациялар министрімен кездесу өткізді

21.09.2018

Шетелдік мамандар ауылдық мектеп оқушыларына ағылшын тілін оқытуды бастады

21.09.2018

Шыңғырлау ауданында төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

21.09.2018

Халқына демесін болған күйші

21.09.2018

Жер үстінде жұмақ бары рас па?

21.09.2018

Зейнетақы қоры жалған қауесетті жоққа шығарды

21.09.2018

Димаш Акимов: Көрерменім «Адам» атандырып жіберді

21.09.2018

Қостанайда 11500 адам бірыңғай жиынтық төлем төлейтін болады

21.09.2018

Вьетнам президенті Чан Дай Куанг көз жұмды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу