Қарқаралы ауданы Қоянды жәрмеңкесінің 170 жылдығын атап өтті

Қарқаралы ауданында өткен Қоянды жәрмеңкесінің 170 жылдық тойы жергілікті жұртқа қуаныш сыйлаған бірқатар игі һәм сауапты іске мұрындық болды. Мерейтой қарсаңында өңір басшысының тікелей қолдауымен жергілікті бюджеттен 128,6 млн теңге қаражат бөлініп, «Қарағанды – Аягөз – Қоянды – Егіндібұлақ – Бүркітті»  бағытындағы облыстық маңызы бар жолдағы көпірге қайта жөндеу жұмыстары жүргізілді. 

Егемен Қазақстан
16.08.2018 1867
2

Қоянды ауылының тұрғындары бұған дейін тозығы жеткен көпірді пайдалана алмай, айналма жолмен әуре-сарсаңға түсіп, пұшайман күйде жүретін. Енді олар Талды өзеніндегі жаңарған көпір және жөнделген жол арқылы көрші елді мекендерге тікелей қатынап, жол азабын шекпейтін болды.

Көпірді күрделі жөндеуден «Ма­тан» ЖШС өткізген болатын. Ны­санның салтанатты ашылуында аудан әкімі Халел Мақсұтов мердігер фир­маның өз жұмысын сапалы орын­дағанын атап өтіп, Қоянды халқының атынан кәсіпорын басшысына алғыс айтты.

Жәрмеңке тойының қарсаңында сәтімен іске асқан тағы бір шаруа – атал­ған елді мекендегі отбасы үлгісін­дегі балалар үйінің ашылуы болды. Бұл жобаны Қоянды ауылының тумасы Нұрлан Қалтаев жүзеге асырды. Қарағандыда тұратын кәсіпкер жетім балалардың жаңа отбасына арнап бас­пана салып берді. Табанды түрде жүргізілген жұмыстардың нәтижесінде Бейбарыс Митрик пен ағайынды Әсет, Малика, Ақнұр Ахметовалар баспаналы болып, оларды ерлі-зайыпты Аян және Әлия Исабаевтар өз қамқорлықтарына алды. Балаларды бауырына басқан мейірімді жандарға деген ауыл халқының ілтипаты да ерекше болды. Патронатты отбасындағы балақайлар мен оларды асырап алған ата-анаға ай сайын жәрдемақы төленіп отырады. Ал аталған балалар үйін қажетті тұрмыстық керек-жарақтармен қамтамасыз етуге «Жайма» шаруа қожалығының басшысы Батырбек Алдабергенов, «Жәрмеңке» шаруа қожалығының басшысы Ринат Ома­ров, жеке кәсіпкер Мерей Әрінов сынды азаматтар атсалысқан.

Тарихта атағы жер жарған Қоянды жәрмеңкесін 1848 жылы орыс көпесі Варнава Ботов пен атақты Ақайдың Хасені бірлесіп ашқан деген дерек бар. Ал биыл қазақ халқының тарихында алтын әріптермен жазылып қалған бұл жәрмеңкеге 170 жыл толып отыр. 

Қоянды жәрмеңкесінің кезекті тойы қазақтың ықылым заманнан келе жатқан салт-дәстүрін қайта түле­тіп, жайнатқандай болды. Қаз-қатар ті­гіл­ген ақ боз үйлер, қызылды-жасылды киі­ніп, мерекелік көңіл күйде жүрген жұрт, күміс көмей әншілер, бәрі-бәрі – ке­шегі базары тарқамаған думанды өмір көріністерін көз алдыңа алып кел­гендей.

Тойдың ашылу салтанатында аудан әкімі Хәлел Мақсұтов жасаған баян­дамада Қоянды жәрмеңкесінің қазақ тарихында алар орны жан-жақты көрініс тапты.

«Ғасырлар шеруінде көнекөз Қарқаралының өмірінде талай-талай айшықты оқиғалар болды. Солардың бірі және бірегейі – қазақ халқының жұлдызын жарқыратып, абыройын асқақтатқан атақты Қоянды жәрмеңкесі. Ән мен күйдің, ұлттық өнердің ұлы думанына айналған жәрмеңке шын мәнінде, ұлан-асыр шаттық мерекесі болды. Шалқыған ән, күмбірлеген күй, мың бұралған би халықтың көңілін көтеріп, шексіз қуа­ныш сыйлады. Ұлттық өнеріміздің сайып­қыран саңлақтары, әйгілі Әміре Қашаубаев, Қали Байжанов, Ғаббас Айтбаев, Майра Уәлиқызы, Қали­бек Қуанышбаевтың талантына жұрт сүйсініп, қызу қошемет көр­сетті. Арқалы жырдың арғымағы, ағын­ды ақын Иса Байзақов жыр нөсерін төпелеп, сиқырлы сөзді санду­ғаш­тай сайратты. Алпамыстай аруақты, Қобыландыдай қуатты, Ер Тарғын­дай ерен, алып күштің атасы Қажы­мұқанның қайталанбас өнеріне халық таң-тамаша болды», деді аудан басшысы.

Қазақстанның еңбек сіңірген қай­рат­кері, жазушы Зарқын Тайшыбай қазақ­тың құт қонған қарашаңырағы Қоян­ды бір кезде қасиетті ауасымен, суы­мен, шөбімен, батысты шығыс­қа, оңтүстікті солтүстікке жалғас­тырған саяси күрестің, үлкен мәдениет­тің, ғылым мен техниканың ордасы­на айналғандығын айтып өтті. Мыңда­ған жылдар бойы қазаққа орда болған Қоянды өлкесіне, Тоқпанның бауыры­на, Қарасордың жағасына қайтадан құт қондырып отырған ауыл аза­маттарының елге деген сүйіспеншілігі екендігін тебірене жеткізді. Сонымен қатар ауыл тұрғындары атынан тоқсан жастағы қария Гүлжәмила Камиова және Айтмұхамбет Омаров дүбірлі тойды ұйымдастыруға атсалысқан барша халыққа алғысын жеткізді. 

Қоянды тойына атақты жәрмеңкені ұйымдастырушылардың бірі Варнава Ботовтың ұрпағы Вадим Ботов Ресейден арнайы келді.

«Мен алдымен осындай тарихи тойды ұйымдастырып отырған Қарқаралы жұртшылығына, аудан басшыларына алғыс айтамын. Менің арғы атам Ботов осы құтты жерге келіп, сауда-саттық жүргізіп, халықаралық Қоянды-Ботов жәрмеңкесін ұйымдастырды. Әкем Валерий Ботов ветеринар дәрігер, аудандық партия комитетінің екінші хатшысы болды. Анам Клавдия Тимофеевна Қарқаралыдағы №2 орта мектепте мұғалім, кейіннен мектеп директоры болды. Мен де осы қасиетті, берекелі жерде дүниеге келдім. Әкем мен шешем Алматыға көшіп, дүние салса да, өзім туған жерге жиі келіп тұрамын. Бұл біздің ата қонысымыз, туған жеріміз, өсіп-өркендеген киелі топырағымыз», деді ол туған жерге деген сағынышы мен сүйінішін жасыра алмай.

Дала төсін думанға бөлеген салтанатты шара «Базарың тарқамасын, думанды елім» атты театрландырылған қойылымға ұласты. Тойдың көрігін бәйге мен күрес қыздырды. Қазақ күресінен өткен белдесулерде Қарқаралы балуандарының мерейі үстем болды. Тай жарысында Қаракөлден келген Аян Адамқұловтың «Тортайы» бірінші болып мәре сызығын қиса, аламан бәйгеде Бүркітті ауылының тұрғыны Мәди Қаршаловтың «Көкдауылы» алдына қара салмады. Сонымен қатар футболдан ұйымдастырылған додада №40 Қарқаралы өрт сөндіру бөлімінің командасы жеңіс тұғырының ең биік сатысына көтерілді.

Қоянды жәрмеңкесінің 170 жылдық салтанатты шарасының ас ішіп, аяқ босатқан той деңгейінен әлдеқайда биік болғанын айтқан ләзім. Той дақпыртымен аудан орталығына қатынайтын тас жолдың жөнделгені, көпірдің қайта қалпына келтірілгені, сөйтіп жергілікті тұрғындардың көптен бергі тілегінің қабыл болғаны осы сөзіміздің айғағы. Жетім балаларға арналып баспана салынып, олардың патронаттық отбасы қамқорлығына бөленгені де сүйсінуге тұрарлық жайт. Міне, кезінде дала төсін шаттыққа бөлеп, қазақ халқына құт-береке әкелген Қоянды жәрмеңкесінің даңқы бүгіннің өзінде осы төңіректі мекен еткен ағайынға шарапатын осылайша тигізіп жатыр.

Қайрат ӘБІЛДА,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

ШҚО Зайсан ауданында Баймұрат батырға ескерткіш қойылды

16.11.2018

Қ. Тоқаев халықаралық кездесулер өткізді

16.11.2018

​Тегеранда Қазақстан-Иран консулдық консультациялары өтті

16.11.2018

Үнді бизнесмендеріне Қазақстандағы инвестициялық жобалар ұсынылды

16.11.2018

Д.Кәлетаев Батыс Қазақстан облысында өтіп жатқан Азаматтық Форумның жұмысына қатысты

16.11.2018

Қазпошта 111 франчайзинг нүктесін ашты

16.11.2018

Елбасы Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті

16.11.2018

Астанада жасөспірімдер олимпиадасының жеңімпаздарына құрмет көрсетті

16.11.2018

Шымкенттен Дубайға ұшатын рейс ашылады

16.11.2018

Шымкентте Қазақстан – Өзбекстан бірінші аймақаралық форумы өтті

16.11.2018

Қостанайлық полицейлер жедел-профилактикалық шара кезінде мал ұрлығын ашты

16.11.2018

Соңғы 10 айдағы салықтық түсімдер бойынша жұмыс қорытындыланды

16.11.2018

Мемлекет басшысы Қазақстанның халық жазушысы Әбдіжәміл Нұрпейісовті қабылдады

16.11.2018

Солтүстік Қазақстанда қазақ күресінен ел біріншілігі өтті

16.11.2018

Атырауда жүргізушілер мен автобус жолсеріктерінің жалақысы екі есеге өсті

16.11.2018

Тұқым шаруашылығын дамытуға инвесторлар 25 млн $ қаржы салады

16.11.2018

Бокстан ел чемпионатының алғашқы жүлдегерлері анықталды

16.11.2018

Спортшы қыздарымыз әлемдік сында үздік үштікке енді

16.11.2018

Қазақстан - Өзбекстан: тауар айналымын 5 млрд АҚШ долларына жеткізу көзделуде

16.11.2018

Елорда жастары «Жастар жылынан» не күтеді?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу