Мәжіліске 17 заң жобасы келіп түсті

Мәжіліс Төрағасы Нұрлан Нығматулиннің төрағалығымен алтыншы сайланған Парламент Мәжілісінің төртінші сессиясының алғашқы жалпы отырысы өтті. Депутаттар отырыс барысында 17 заң жобасын жұмысқа қабылдады. Сонымен қатар «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне мемлекеттік статистика мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» және «Халықаралық азаматтық авиацияға қатысты заңсыз актілерге қарсы күрес жөніндегі конвенцияны ратификациялау туралы» заң жобаларын мақұлдап, Мәжіліс өкілеттіліктерін іске асырудың төртінші сессияға арналған негізгі іс-шаралар жоспарын бекітті. 

Егемен Қазақстан
06.09.2018 2885
2

Сапалы заң шығару міндеттелді

Жалпы отырысты ашқан Мәжіліс Төр­ағасы 1 қыркүйекте Елбасының Пар­ламент сессиясын ашып, еліміздің даму жоспарына сәйкес нақты тапсырмалар бергеніне тоқ­талды. 

– Біздің енді басты мақ­са­ты­мыз – Прези­ден­тіміз Нұр­сұлтан Әбіш­ұ­лы Назарбаев жүк­теген міндеттерді өз уақы­тында, сапалы заң­дармен қамта­масыз ету. Со­ның ішін­­де, Ел­ба­сымыздың жаңа тап­сырмалары­на сәйкес әлеуметтік жағдайды одан әрі кү­шей­туге, экономиканы да­мытуға жә­не ұлт­тық-рухани байлықты сақтауға ерекше көңіл бөлетін бо­ла­мыз, – деді Мәжіліс Төр­ағасы. 

Н.Нығматулин атап өткендей, қазір­дің өзінде Парламент қара­у­ын­да 50-ден ас­там заң жобасы бар. Олардың қатарын­да, «Мем­лекет­тік сатып алулар және ква­зи­­­мем­лекеттік сектордың сатып алулары мәсе­лелері туралы», «Табиғи монополия­лар тура­лы» маңызды заң жобаларымен қа­тар, денсаулық сақтау, көлік, мемлекеттік са­тып алулар, агро­өндірістік кешенді реттеу, мен­шік құқығын қорғауды күшейту туралы заң­намалық түзетулер, арнайы эконо­ми­­калық және индустриалды аймақтар, ки­не­ма­то­графияға қатысты құжаттар қам­тылған. 

Отырыс барысында осы жыл­дың ақпан айында Мәжіліс депутаты болып тіркелген Дархан Мыңбайдың Ата Заңымыздың талаптарына сәйкес Қазақстан халқына ант беру рәсімі өтті. Мә­жіліс депутаттары, сон­дай-ақ Ақыл­бек Ихдановты Орталық сай­­лау комиссиясының мүшесі қыз­метіне тағай­ын­дауға келісім берді. 

Сонымен Мәжілістің ал­ғаш­­қы жалпы отырысында де­пу­таттар 17 заң жобасын жұ­мыс­қа ал­ды. Оның ішінде еліміз­дің бюд­­­­жет және қаржы мәселе­лерін рет­­тейтін заң жобалары мен бір­не­ше халықаралық келі­сім­дерді ра­­ти­фикациялайтын құжаттар бар. 

Статистикадағы сәйкессіздік қайдан туындайды?

Депутаттар алдында «Қазақ­стан Респуб­л­икасының кейбір заң­намалық актілеріне мемлекеттік статистика мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар ен­гізу туралы» заң жобасы бо­йынша баяндама жасаған Ұлт­тық экономика министрі Тимур Сүлейменов салаға енгізілетін тың өзгерістерге тоқталды. Оның айтуынша, заң жобасы жи­нақ­т­алатын деректердің сапасын арт­тыруға және статистикалық ақпа­рат­тың сапасын қамтамасыз етуге, респонденттермен және пайда­ланушылармен кері бай­ланыс­ты қамтамасыз етуге, қайта­­ла­натын көрсеткіштердің жина­­луын болғызбау арқылы рес­понденттерге түсетін жүктемені азайтуға бағытталған. 

Осы орайда, депутаттар заң жобасына қатысты және 2019 жылға белгіленген Ұлт­тық халық санағына даярлық, ауқымды ша­раны қаржыландыру мен ұйымдастыру мә­селелеріне байланысты сауалдарын берді. 

Ал депутат Ирина Унжа­кова ха­лық арасында ресми статис­тикалық деректер мен тұтыну тауарлары мен қызметтің іс жү­зін­дегі бағасындағы алшақтыққа байланыс­ты түсінбестік барын айтты. Сондай-ақ мем­ле­кеттік статистикаға сенімді қалыптас­тыру турасындағы жоспарланған іс-шара­лар­дың атын атап, түсін түстеп көрсетуді сұрады. 

Бұл мәселеге байланысты Ұлттық эко­но­мика министрі әлеу­меттік маңызды тау­ар­­­лар ба­ғасы апта сайын, салған тауар­лар­дың құнына ай са­йын мониторинг жүргі­зі­­ле­тін­дігін айт­ты. Статистика мамандары күн сайын бағаларды салыс­ты­руға жұ­мыл­­ды­­рылуда. 

– Бағаларды бақылау жұмыс­тарын реттеу нормаларын бір ізге салу үшін негізгі шарттарды осы заң жобасына енгіздік. Ал жалпылай алсақ, мониторинг үшін 10 мыңдай сауда нысаны таңдап алынды. Олар­дың қатарына сау­да орталықтарын, тұрғын үйлер­дің жанындағы шағын дүкен­дер мен базарлардағы сауда нүк­телерін де енгіздік. Ал бағадағы алшақтыққа келер болсақ, біз барлығын салыстырмалы түр­де қабылдап, орта бағаны белгі­лейміз. Сондықтан статистика әркімге әрқалай көрінуі мүмкін. Бірақ біздің статистика нақты әдістемелер негізінде жасалған шынайы деректерді көрсетеді, – деді Т.Сүлейменов. 

Осы арада Мәжіліс Төра­ғасы Нұрлан Нығ­­матулин статис­ти­ка­лық деректердің негіз­сіз емес­тігіне келісе отырып, халықтың рес­ми деректерге сенімін қалып­тастыруды тапсырды. 

– Қатардағы азамат, мысалы тұтыну тауарларының ресми статистикалық мәлі­меттерін ес­ти­ді. Ал дүкенге, дәріханаға кел­генде өзіне қажетті азық-түлік не­ме­се дәрі бағасының мүлдем бас­­қаша екеніне көз жеткізеді. Әдет­те баға алшақтығының ішін­­де қым­батшылық бірден көзге түседі. Осы орайда оған орта бағаны есептеудегі жиын­тық баға, орташа баға маңызды емес. Сон­­дықтан ресми орта баға­ны дүкен сөресін­дегі бағамен са­лыс­тыр­ған азамат олардың арасын­дағы үлкен алшақтықты көре оты­ра, мемлекеттік статистикаға сені­­мін жоғалтады, – деді Мә­жіліс Төрағасы. 

Ал депутат Серік Құсайынов 2009 жы­лы ха­лық санағын жүр­гізуге 6 млрд теңге­ден аса қаржы бөлінгендігін, оның ішінде бір адам­мен сауал өткізу және оның дерек­терін өң­деу үшін 381 тең­ге қаралғандығын айта келе, ха­лық санағын жүргізуге жаңа тех­но­­ло­гияларды қолдану арқылы мем­лекет қар­жысын үнемдеу жос­пары туралы сұрады. 

Т.Сүлейменов бұл мәселеге байланыс­ты 2009 жылы жан басына шаққандағы шығындардың 430 теңгені құрағандығын, ал 2019 жылғы Ұлттық санақты жүргізу үшін шамамен 8,8 млрд теңге жос­парланып отырғандығын айтты. Бұл жан басына шаққанда 480 теңгені құрайды және бұнда 10 жылдың ішінде шығыстардың өсімі шамамен 11 процентті құ­ра­ғандығы есепке алынған. Осы мерзімдегі жинақталған ин­­фляция 170 процентті құра­ған. Сон­дықтан нақты көріністе санақ шы­ғындары ай­тар­лық­тай төмен­деген. Бұл үнемдеу­лер авто­­мат­тандыру мен цифрлан­дырудың есебінен жүзеге асқан. Сондай-ақ осыдан он жыл бұрын Ұлттық санаққа 70 мыңнан аса санақшы тартылса, келесі жылы санақ­шылардың саны 30 мыңнан сәл ғана асады. 

Осы мәселеге байланыс­ты түсінік берген Қаржы минис­трі­нің орынба­сары Берік Шол­панқұлов алдағы жылғы санақта автоматтандыру мен цифр­ландырудың арқа­сында 1,5 млрд теңге үнемделетіндігін жеткізді. Атап айтқанда, бұл сома санақ қа­ғазын шығармау арқылы ғана үнемделмек. 

Статистика саласына қатысты өзге де мәселелерге қатысты сауал беріп, заң жобасын талқы­лау­ға қатысқан депутаттар құ­жат­ты толық мақұлдады. 

Әуе тасымалында бассыздыққа жол берілмейді

Жалпы отырыста «Халық­аралық аза­маттық авиацияға қа­тысты заңсыз актілерге қарсы күрес жөніндегі конвенцияны ратификациялау туралы» заң жобасы да толық мақұлданды. 

Бұл мәселе бойынша баяндама жасаған Инвестициялар және даму министрі Жеңіс Қасымбек заң жобасы Халықаралық аза­мат­тық авиация ұйымы (ИКАО) Ассамблея­сының 38-ші сессия­сының шешімін жүзеге асыруға бағытталғандығын атап өтті. 

– Аталған Ассамблея барлық ИКАО-ға мүше мемлекеттерді осы конвенцияға қол қоюға жә­не ратификациялауға шақы­ра­ды. Бұл жобаның мақсаты – аза­маттық авиация саласында заң­сыз әрекеттер жасаған тұлғаларға қылмыстық жауапкершілік та­ғайын­дау, – деді Жеңіс Қасымбек. 

Бұл ретте, әуежайда және ұшып келе жат­қан әуе кемесінің бор­тындағы адамға қа­тысты зор­лық-зомбылық актісін жаса­ған, бұзатын және істен шыға­ратын құрыл­ғыны немесе затты әуе кемесінің бортына орналас­тырған, сондай-ақ кемені пай­далана отырып жарылғыш заттарды, химиялық, биологиялық, улан­дыратын, радиоактивті мате­риалдарды тасы­мал­даған, сондай-ақ ұшу кезінде әуе ке­месін жою, әуежайдағы жабдық­тарды бұзу және зақымдау, жалған мәліметтер хабарлап, әуе ке­месінің қауіпсіздігіне қатер төн­діру, аэронавигациялық құрал­дардың зақымдануы, әуе кемесін қару ретінде қолданушыларды жазалау қарастырылған және тағы басқа да заңсыз актілерге қарсы күрес шаралары ескерілген. 

– Қылмыстық кодексте атал­ған актілер үшін қылмыстық жауапкершілік көзделген. Бұл ережелерді қабылдау БҰҰ Қа­уіпсіздік Кеңесінің терроризмге қарсы іс-қимылына қатысты талаптарын қанағаттандыруға, сондай-ақ азаматтық авиацияның ұшу қауіпсіздігіне төнетін қауіп-қатерлерге тиісті деңгейде жауап беруге мүмкіндік береді. Қазақстан Республикасы әлемдік қоғамдастықтың әуе көлігіндегі терроризмнің барлық формасымен және көрінісімен күрес жөніндегі ұжымдық шараларды тұрақты түрде қолдануда. Конвенцияны ратификациялау Қазақстан Республикасы тарапынан қосымша шығындар мен міндеттемелерді қажет етпейді, – деп атап өтті министр.

Мәжіліс депутаттары жалпы отырыста төртінші сессияға ар­нал­ған негізгі іс-шаралар жоспарын бекітіп алды және орталық ат­қа­ру органдардың басшылары­на депутаттық сауалдарын жолдады.

Серік ӘБДІБЕК,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.09.2018

Головкин мен Альварестің үшінші жекпе-жегі болуы мүмкін бе? (ВИДЕО)

18.09.2018

11 жылдан кейін қайталанған тарихи кездесу

18.09.2018

Мемлекет басшысы қосарланған салықты болдырмайтын Өзбекстанмен арадағы келісімге өзгерістер енгізді

18.09.2018

Елбасы Байқоңыр тұрғындарына медициналық көмек көрсету заңына енгізілген өзгерістерге қол қойды

18.09.2018

Студент жастардың жатақхана мәселесі шешілуде

18.09.2018

Батыс Қазақстан облысында Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

18.09.2018

Жеңімпаздар әлем чемпионатына барады

18.09.2018

«Астана» 4 қазан күні өз алаңында Францияның «Ренн» клубымен ойнайды

18.09.2018

Атырауға алғаш рет Елбасының көшпелі көрмесі келді

18.09.2018

Қостанай облысының оңтүстік өңірі егін орағын аяқтап келеді

18.09.2018

Бауыржан Қарағызұлы Мәдениет және спорт министрінің кеңесшісі болып тағайындалды

18.09.2018

Ақмола облысында 61 ІТ сыныбы ашылды

18.09.2018

Әлихан Смайылов Қаржы министрі болып тағайындалды

18.09.2018

«Адырна» республикалық әдеби-көркем ұлттық журналы аламан бәйге жариялады

18.09.2018

Статусты сәйкестендіру керек

18.09.2018

Қостанай облысында адасқан тырна аңшылық шаруашылығына тапсырылды

18.09.2018

Ақмола облысында 2870 орынды қамтитын 11 жатақхана салу жоспарлануда

18.09.2018

Әулиеата аймағында туризмді дамытудың нақты жоспары жасалды

18.09.2018

Құрылыс компаниялары қызығушылық танытуда

18.09.2018

Елімізде жұмыспен қамтылған жастардың саны - 2,1 млн адамды құрайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Búgingi qazaq áıeli

Qazaq áıeli qaı zamanda da qatparly taqyryp bolǵan. Epostyq jyrlar men ertegilerde, jyraýlar poezııasynda qazaq áıeliniń, qazaq qyzynyń asqaq beınesi áspetteldi, sulýlyǵy jyrlandy, jan dúnıesiniń izgilikti qasıetteri pash etildi. Baǵzydaǵy Tumar hanym men Umaı anadan bastap qazaq tarıhy da Domalaq ana, Aıpara ana, Qyzaı ana, beridegi Bopaı hansha men uly Abaıdyń ájesi Zere syndy ardaqty esimderge kenen bolyp kelgeni belgili. Qashannan-aq halyq qasıetiniń qormaly, ulttyń uıaty áıel bolǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу