Астанада Қазақстан-Қытай қарым-қатынасының дамуы талқыланды

Қазақстанның халықаралық қатынастар жөніндегі кеңесі,  G-Global халықаралық хатшылығы, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетіндегі Конфуцзы институты және ҚХР Сыртқы істер министрлігінің Қытай қоғамдық дипломатия қауымдастығы мен «Хуаньцюван» халықаралық сайтының ұйымдастыруымен Астанада «Бір белдеу, бір жол» сараптамалық орталықтар, БАҚ пен мәдениет серіктестігі» атты халықаралық форум өтті.

Егемен Қазақстан
11.09.2018 540
2

Форумда «Бір белдеу, бір жол»  бастамасы мен «Нұрлы жол» жаңа экономикалық саясаты аясында Қазақстан-Қытай қарым-қатынастарының бес жылдық қорытындысы шығарылып, әрі қарайғы дамуы талқыланды. Бұл басқосуда Қазақстан мен Қытайдың саясаткерлері, ғалымдары, сарапшылары пікір алмасты.

Форумның дәл осы мезгілде және Астанада өткізілуі бекерден-бекер емес.  Нақтырақ айтқанда, 2013 жылдың қыркүйек айында ҚХР төрағасы Си Цзиньпин Астанада Назарбаев университетінде Ұлы Жібек Жолының тарихи бағытын жаңғыртатын «Бір белдеу, бір жол» жобасының жүзеге асырылатындығын мәлімдеген еді.  Бұл бастамаға Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев қолдау білдірді. Арада көп уақыт өтпестен «Бір белдеу, бір жол» Еуразия аймағы, Таяу шығыс және Африка елдерімен мәдени интеграциясының түп қазығына айналды.  

Форум модераторы Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетіндегі Конфуцзы институтының директоры Сәуле Қошанова Қазақстан мен Қытайдың арасында дипломатиялық қарым-қатынастары басталғанына ширек ғасырдан асқандығын атап өтті.

Оның пікірінше, осы 26 жылда екі мемлекеттің қарым-қатынасы нығайып, әлеуметтік-экономикалық және мәдени байланыстар жаңа деңгейге шыққан.

С.Қошанова, Қытай Халық Республикасы Қазақстанның тәуелсіздігін мойындаған алғашқы мемлекеттердің бірі ретінде бүгінде аймақтағы сенімді саяси серіктесі, жетекші сауда-экономикалық одақтасына айналғандығын сөз етті. Сонымен қатар ҚХР төрағасы ұсынған «Бір белдеу, бір жол» бастамасы Қазақстанның «Нұрлы жол» бағдарламасымен үндесіп, сәйкесіп жатқандығын айтып өтті.

Форумда сөз алған Қытай қоғамдық дипломатия қауымдастығының вице-президенті, Қытай сыртқы істер министрінің бұрынғы көмекшісі Ху Чжэнью: «Қазақстан мен Қытай арасындағы достық тату көршілікке негізделген. Бұл – мемлекет басшыларының еңбегі. Қазіргі уақытта Қытайдың Жібек жолы бойындағы мемлекеттермен сауда айналымы 5 трлн АҚШ долларынан асты. Қытайдың бұл мемлекеттері салған инвестициясы 70 млрд долларға жетті. Оған қоса 200 мың жұмыс орны құрылды, – деді.

Қауымдастықтың вице-президенті атап өткендей, Қытай мен Еуропа арасындағы жүк тасымалының дені Қазақстан аумағы арқылы жүзеге асырылады. Соңғы бес жылда екі ел арасындағы тауар айналымы аса қарқынмен өскен.  Оған «Нұрлы жол» бағдарламасының «Бір белдеу, бір жол» бастамасымен сәйкестігі оң әсерін тигізуде.

Ал Қазақстанның халықаралық қатынастар жөніндегі кеңесінің төрағасы, «Қазақстан» РТРК Басқарма төрағасы Ерлан Қарин: – «Бір белдеу, бір жол» Қазақстан мен Қытай арасындағы, Еуразия кеңістігіндегі экономикалық-мәдени, білім саласындағы байланыстарға тың серпін берді. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев экономика, көлік және транзиттік байланыстың дамуы үшін жаһандық маңызы бар бастаманы ескере отырып 2014 жылы еліміздің әлеуметтік әлеуетін арттыру мақсатында «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасын жариялады. Қазір «Бір белдеу, бір жол» бастамасы «Нұрлы жол» бағдарламасын жүзеге асыруға ықпал етуде және Қазақстанның ауқымды инфрақұрылымын дамытудың жаңа кезеңін ашып отыр», деп ойын түйіндеді.

Қазақстандық саясаттанушы аталған бастамаларды іске асыру үшін Ақтау, Құрық порттарының әлеуеті өскендігін, көліктік-транизттік жобалардың қолға алынғандығына да тоқталды. Ол сондай-ақ Орталық Азияның стратегиялық маңыздылығы ұзақ жылдар бойы тек аймақтағы қауіпсіздікке қатысты мәселелерге сай аталып келгендігін, ал бүгінде Қытай тарапының көңіл бөлуімен басқаша сипат алғандығын жеткізді.

Ал ҚХР-ның Қазақстандағы бұрынғы елшісі, ҚХР Сыртқы істер министрлігінің Еуропа және Орталық Азия департаментінің бұрынғы директоры Чжань Сиюнь «Бір белдеу, бір жол» бастамасын Жібек Жолы бойындағы елдер төл бағдарламаларымен ұштастырып, игілігін көруде деген ойын білдірді.

«Қазақстан шетел нарығына көбірек шығуы үшін экспорттық әлеуетін арттыра түсуі керек. Ал Қытай тарапы Қазақстанға өз порттарын ұсынып теңізге шығатын жол ашып берді. Бұл – іс жүзінде тек логистика мен көлік-транзиттік байланыстармен шектелмейтін өзара сенімді қарым-қатынастың, ауызбіршіліктің жарқын үлгісі» деп толықтырды Чжань Сиюнь.

Бұрынғы елші енді көлік және коммуникациялар саласындағы ынтымақтастықты бекіте түсіп, екі мемлекет арасындағы теміржол байланысын жаңғырту керектігін айтты. Оның пікірінше, Батыс Қытай-Батыс Еуропа дәлізі ашылғалы бері бұл жолмен 200 мың жүк контейнері тасымалданған.

Бұдан соң сөз алған Парламент Мәжілісінің депутаты, кезінде Қазақстанның Қытай Халық Республикасындағы төтенше және өкілетті елшісі қызметін атқарған Қуаныш Сұлтанов:  «Батыс Еуропа-Батыс Қытай дәлізі екі елдің әлеуметтік-экономикалық әлеуетін көтерді. Жол бойында мыңдаған жұмыс орындары құрылып, орта және шағын кәсіпкерлік өркендеді. Ал «Бір жол, бір белдеу» бастамасы да тек бір елдің мүддесін көздемейді. Бұл – халықаралық жоба» деді.

Форум БАҚ, мәдениет және денсаулық саласын қамтыған өзге де пікірталас алаңдарында жалғасын тапты.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.11.2018

«Қазақстан темір жолы» және «ҚазМұнайГаз» басқармаларының жаңа төрағалары тағайындалды

20.11.2018

Қайрат Әбдірахманов ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблея басшылығымен кездесті

20.11.2018

ШҚО-да бір аптада 125 жиналыс өткізетін әкімдіктер де бар

20.11.2018

Лондонда Димаштың жеке концерті өтті

20.11.2018

Солтүстік Қазақстанда заманауи оқушылар сарайы ашылды

20.11.2018

Шымкентте «Жамиғат-ат тауарих» және «Зикзал» кітаптарының тұсаукесері өтті

20.11.2018

Түлкінің керуі (Бүркітшінің әңгімесі)

20.11.2018

Көкшетауда «Мәлік Ғабдуллин және жаңа қазақ­стандық патриотизм» атты халықаралық конференция өтті

20.11.2018

«Қазақквартет» көрермендермен қауышты

20.11.2018

Әмина Өмірзақованың ғасыр тойы ЮНЕСКО көлемінде тойланады

20.11.2018

Миланка Карич: Басым бағыттар қамтылған

20.11.2018

«Серікбол Қондыбай. Рух жауынгері» атты деректі фильмнің көрсетілімі болды

20.11.2018

Жолдау-2018: Табыс артса, өмір сапасы жақсарады

20.11.2018

Жастар өмірі жайлы мюзиклдің премьерасы өтті

20.11.2018

Батыс Қазақстан облысында 50 кәсіпорын қызметкерлерінің айлық еңбекақысын өсірмек

20.11.2018

Георгий Церетели ел бастамаларына жоғары баға берді

20.11.2018

Киелі жерлердің рухани маңызы

20.11.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясының Төрағасымен кездесті

20.11.2018

Төкпе жырдың төресі - Мұрат Мөңкеұлы

20.11.2018

Атырауда 13 мектеп үш ауысыммен оқытады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Stokgolm sındromy

Jumyr jerdiń betinde sany jaǵynan bizden áldeqaıda kóp, alaıda táýelsiz el atanýdy mańdaılaryna jazbaǵan, ol oryndalmas armandaı kórinetin halyqtar az emes jeterlik. Jaratqannyń qalaýymen qolǵa tıgen táýelsizdik qazaq balasynyń eń bir asyl muraty edi.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу