Астанада Қазақстан-Қытай қарым-қатынасының дамуы талқыланды

Қазақстанның халықаралық қатынастар жөніндегі кеңесі,  G-Global халықаралық хатшылығы, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетіндегі Конфуцзы институты және ҚХР Сыртқы істер министрлігінің Қытай қоғамдық дипломатия қауымдастығы мен «Хуаньцюван» халықаралық сайтының ұйымдастыруымен Астанада «Бір белдеу, бір жол» сараптамалық орталықтар, БАҚ пен мәдениет серіктестігі» атты халықаралық форум өтті.

Егемен Қазақстан
11.09.2018 611
2

Форумда «Бір белдеу, бір жол»  бастамасы мен «Нұрлы жол» жаңа экономикалық саясаты аясында Қазақстан-Қытай қарым-қатынастарының бес жылдық қорытындысы шығарылып, әрі қарайғы дамуы талқыланды. Бұл басқосуда Қазақстан мен Қытайдың саясаткерлері, ғалымдары, сарапшылары пікір алмасты.

Форумның дәл осы мезгілде және Астанада өткізілуі бекерден-бекер емес.  Нақтырақ айтқанда, 2013 жылдың қыркүйек айында ҚХР төрағасы Си Цзиньпин Астанада Назарбаев университетінде Ұлы Жібек Жолының тарихи бағытын жаңғыртатын «Бір белдеу, бір жол» жобасының жүзеге асырылатындығын мәлімдеген еді.  Бұл бастамаға Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев қолдау білдірді. Арада көп уақыт өтпестен «Бір белдеу, бір жол» Еуразия аймағы, Таяу шығыс және Африка елдерімен мәдени интеграциясының түп қазығына айналды.  

Форум модераторы Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетіндегі Конфуцзы институтының директоры Сәуле Қошанова Қазақстан мен Қытайдың арасында дипломатиялық қарым-қатынастары басталғанына ширек ғасырдан асқандығын атап өтті.

Оның пікірінше, осы 26 жылда екі мемлекеттің қарым-қатынасы нығайып, әлеуметтік-экономикалық және мәдени байланыстар жаңа деңгейге шыққан.

С.Қошанова, Қытай Халық Республикасы Қазақстанның тәуелсіздігін мойындаған алғашқы мемлекеттердің бірі ретінде бүгінде аймақтағы сенімді саяси серіктесі, жетекші сауда-экономикалық одақтасына айналғандығын сөз етті. Сонымен қатар ҚХР төрағасы ұсынған «Бір белдеу, бір жол» бастамасы Қазақстанның «Нұрлы жол» бағдарламасымен үндесіп, сәйкесіп жатқандығын айтып өтті.

Форумда сөз алған Қытай қоғамдық дипломатия қауымдастығының вице-президенті, Қытай сыртқы істер министрінің бұрынғы көмекшісі Ху Чжэнью: «Қазақстан мен Қытай арасындағы достық тату көршілікке негізделген. Бұл – мемлекет басшыларының еңбегі. Қазіргі уақытта Қытайдың Жібек жолы бойындағы мемлекеттермен сауда айналымы 5 трлн АҚШ долларынан асты. Қытайдың бұл мемлекеттері салған инвестициясы 70 млрд долларға жетті. Оған қоса 200 мың жұмыс орны құрылды, – деді.

Қауымдастықтың вице-президенті атап өткендей, Қытай мен Еуропа арасындағы жүк тасымалының дені Қазақстан аумағы арқылы жүзеге асырылады. Соңғы бес жылда екі ел арасындағы тауар айналымы аса қарқынмен өскен.  Оған «Нұрлы жол» бағдарламасының «Бір белдеу, бір жол» бастамасымен сәйкестігі оң әсерін тигізуде.

Ал Қазақстанның халықаралық қатынастар жөніндегі кеңесінің төрағасы, «Қазақстан» РТРК Басқарма төрағасы Ерлан Қарин: – «Бір белдеу, бір жол» Қазақстан мен Қытай арасындағы, Еуразия кеңістігіндегі экономикалық-мәдени, білім саласындағы байланыстарға тың серпін берді. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев экономика, көлік және транзиттік байланыстың дамуы үшін жаһандық маңызы бар бастаманы ескере отырып 2014 жылы еліміздің әлеуметтік әлеуетін арттыру мақсатында «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасын жариялады. Қазір «Бір белдеу, бір жол» бастамасы «Нұрлы жол» бағдарламасын жүзеге асыруға ықпал етуде және Қазақстанның ауқымды инфрақұрылымын дамытудың жаңа кезеңін ашып отыр», деп ойын түйіндеді.

Қазақстандық саясаттанушы аталған бастамаларды іске асыру үшін Ақтау, Құрық порттарының әлеуеті өскендігін, көліктік-транизттік жобалардың қолға алынғандығына да тоқталды. Ол сондай-ақ Орталық Азияның стратегиялық маңыздылығы ұзақ жылдар бойы тек аймақтағы қауіпсіздікке қатысты мәселелерге сай аталып келгендігін, ал бүгінде Қытай тарапының көңіл бөлуімен басқаша сипат алғандығын жеткізді.

Ал ҚХР-ның Қазақстандағы бұрынғы елшісі, ҚХР Сыртқы істер министрлігінің Еуропа және Орталық Азия департаментінің бұрынғы директоры Чжань Сиюнь «Бір белдеу, бір жол» бастамасын Жібек Жолы бойындағы елдер төл бағдарламаларымен ұштастырып, игілігін көруде деген ойын білдірді.

«Қазақстан шетел нарығына көбірек шығуы үшін экспорттық әлеуетін арттыра түсуі керек. Ал Қытай тарапы Қазақстанға өз порттарын ұсынып теңізге шығатын жол ашып берді. Бұл – іс жүзінде тек логистика мен көлік-транзиттік байланыстармен шектелмейтін өзара сенімді қарым-қатынастың, ауызбіршіліктің жарқын үлгісі» деп толықтырды Чжань Сиюнь.

Бұрынғы елші енді көлік және коммуникациялар саласындағы ынтымақтастықты бекіте түсіп, екі мемлекет арасындағы теміржол байланысын жаңғырту керектігін айтты. Оның пікірінше, Батыс Қытай-Батыс Еуропа дәлізі ашылғалы бері бұл жолмен 200 мың жүк контейнері тасымалданған.

Бұдан соң сөз алған Парламент Мәжілісінің депутаты, кезінде Қазақстанның Қытай Халық Республикасындағы төтенше және өкілетті елшісі қызметін атқарған Қуаныш Сұлтанов:  «Батыс Еуропа-Батыс Қытай дәлізі екі елдің әлеуметтік-экономикалық әлеуетін көтерді. Жол бойында мыңдаған жұмыс орындары құрылып, орта және шағын кәсіпкерлік өркендеді. Ал «Бір жол, бір белдеу» бастамасы да тек бір елдің мүддесін көздемейді. Бұл – халықаралық жоба» деді.

Форум БАҚ, мәдениет және денсаулық саласын қамтыған өзге де пікірталас алаңдарында жалғасын тапты.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу