Әлеуметтік желінің әлегі

Технология дамып, адам санасы «жаңғырған» сайын, Жаратылыстан берілген құндылықтар құмға сіңген судай болып жойылып барады. Айтайын дегенім, интернет пен әлеуметтік желідегі виртуалды өмір туралы бірер сөз еді.

Егемен Қазақстан
27.07.2018 2295
2

Қазір смартфонға үңіліп, сондағы «пәтерімізге» күніге бір мәрте бас сұқпасақ жүре алмайтын болдық. Уақыт көші, орта талабы... Дұрыс шығар. Бірақ әр жақсы нәрсенің өз шегі бар екенін ұмытқанға ұқсаймыз. Ашықтық пен жариялылық осы екен деп, жеке бас құқығын таптап, адами құндылықтарды ысырып қоятын болдық. Мәрттік қайда қалды? Аманатқа адалдық, қаламға ант, сенімге серт деген ұстаным төңірегіне ұйысқан едік, қазір бұл жүрмейді. Желідегі жазбалар адам психологиясына қалай әсер ететіні туралы бәрі біледі.

Тіпті кей адамдар желі ұнамаса, кірмей-ақ қойсын деуі мүмкін. Алайда кез келген игілікті дұрыс пайдалансаң ғана оң нәтиже беретінін ұмыта бастағандаймыз. Тіпті озық білімнің өзін тәрбиемен ұштастырып, соған байлағанда ғана толымды нәтиже беретінін, одан басқасы апатқа ұшырататынын әл-Фараби айтты емес пе? Желіде радикалды, ұлтаралық араздықты тудыратын, адамзаттық құқықтық құндылықтарды таптайтын, теріс идеяларды тарататын арнайы топтар мен қауымдастықтар тым белсенді. Ең қауіптісі, көбіне қоғамда қызу талқыланып жатқан тақырыптардың өзегін тауып, «адвокат» бола қалатын сол топ мүшелері. Отбасы құндылықтары, тағылымды тәрбие, тектілік тақырыптарын қаузап, зерттеп жүрген жанашыр азаматтар бар. Оны жоққа шығармаймыз. Алайда ел көбіне арзан не «хайп» дүниелерге ден қояды. Сынаса да, бойын үйретіп алды. «Дос» болып алды. Ел білетін, құрмет тұтатын азаматтардың өзі кей жазбаларында руханиятқа келгенде «иммунитеті» әлсіздеу екенін көрсетіп жатады. Қайғылы, қасіретті оқиғалардың өзінде бар арманы «сельфи» жасап, желіге салу ғана екені көрінеді. Бұл не сонда? Қайдан келген «вирус?» Кімнен жұққан «дерт?».

Мұның бір ғана жауабы бар. Ол – сананы отарсыздандыру. Қанымызға сіңіп, рухымызда сіресіп тұрған «тежегіштен» арылу. Дұрысты дұрыс, бұрысты бұрыс деп қабылдай білу, айта алу мәдениеті. Қоғамдық сана мен мәдени орта құстың қос қанатындай егіз ұғымдар. Осы екеуінің үндесуі, қатар дамуы нәтижесінде ұлт ретіндегі талғам биіктігі пайда болады. Осы талғам көрсеткішінен әлеуметтік желідегі өз бейнемізді көруге болады.  Әр адам қоғамның мүшесі дейтін болсақ, оның ішкі мәдениеті, рухани кемелдігі мен парасат-пайымы желідегі жазбасынан байқалады. Өресі мен шығармашылық қабілеті екі бастан анықталады.  Ал енді жеке көзқарастар шоғырын қоғамдық тобыр қалпына салсақ, мәдени ортамыздың шынайы бет-бейнесін, айнасын көреміз. «Бетің қисық болса, айнаға өкпелеме» дегеннен басқа айтарың қалмайды...

Еуропа елдерінде әлеуметтік желінің ішкі ережелері қатаң сақталады. Автор жазбасында артық кетіп, шектен шығып жатса артынша желідегі достарынан кешірім сұрап, ағынан жарылады.

Әлеуметтік желі рухани дағдарысқа әкеп соғатын бірден-бір факторға айналуы мүмкін деген қауіп те жоқ емес. Сарапшылар өз пікірін ысырып қойып, өзгенің жетегінде кететін «әлсіз» топтар осы желінің өнімі дегенді жиі айтады. Пікір негізсіз де емес. Желі тұтынушыларының арасында жаманның парқы мен жақсының нарқын ажырата алмай, адасып жатқандар жетіп артылады. Көбіне оңы мен солын тани қоймаған жасөспірімдер зиянын тартады. Егер әлеуметтік желінің қоғамдық мәдениетті қалыптастырудағы орны туралы айтатын болсақ, білім беру мекемелері, ағарту саласымен тікелей айналысатын институттар қызметінің жауапкершілігіне көп дүние байланысты.

Қалай болғанда да әлеуметтік желі ақпараттық идеологияның ажырамас бөлшегіне айналды. Осы платформа арқылы ақпарат берудің жаңа формасы пайда бола бастады. Әрине белгілі бір пайдалы тақырыптарды қаузап, қоғамдық талқылауға салып, шешу жолдарын ұсынып жүрген әлеуметтік топтар да бар. Әр адамның ішкі мәдениеті, тәрбие-танымы әртүрлі. Көрген-білгені, көңілге түйгені, бойдағы «нәрі», бәрі әртүрлі. Қоғамдық тәрбие әр адамның жеке мәдени көзқарасы негізінде қалыптасады. Олай болса, әр адам желідегі өз жазбасы арқылы мәдени ортаны не тазартып, не лайлап жатыр деуге болады. Әлеуметтік желі – рухани мәдениеттің жаңа түрін түзіп жатқан платформа. Ал рухани мәдениет тақырыбы осы уақытқа дейін өте нәзік, тым астарлы һәм тағдырлы сипатымен бұзылмай келді. Сондықтан желідегі жазбамызға абай болайық, ағайын!

Құрманәлі ҚАЛМАХАН,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.11.2018

Елбасы Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышевті қабылдады

20.11.2018

Қайырымды қала тұрғындары тегін дүкен ашты

20.11.2018

Гүлшара Әбдіқалықова Албания Республикасының Еуропа істері және сыртқы істер министрімен кездесті

20.11.2018

Қ.Тоқаев Албанияның Еуропа және сыртқы істер министрі Д.Бушатиді қабылдады

20.11.2018

Павлодардағы электр қуаты 4 процентке төмендеді

20.11.2018

Түркі киносын әлемге таныту тақырыбына арналған дөңгелек үстел өтті

20.11.2018

Атырауда мемлекеттік-жекеменшік әріптестік шеңберінде көшелерді жарықтандыру жобасы іске асырылады

20.11.2018

Павлодарда Елбасының өмірі туралы көрініске әртістер таңдалуда

20.11.2018

Түркістанда «Agrofest – 2018» фестивалі өтті

20.11.2018

Албанияның Сыртқы істер министрі Қазақстанға алғашқы ресми сапармен келді

20.11.2018

«Құлагер» ұлттық жүлдесі табысталды

20.11.2018

Жетпіс мың адамның жалақысы өседі

20.11.2018

Алматыда жаңа комедиялық фильмнің тұсауы кесілді

20.11.2018

Түркістан аймағының Берлинде басылған көне картасы

20.11.2018

Алматыда «Құлагер» ұлттық жүлдесі табысталды

20.11.2018

Талғат Ешенұлы. Жүрегі бар жалғыз үй

20.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Отырар сазы» оркестрінің жетекшісі Дінзухра Тілендиеваны қабылдады

20.11.2018

Қазақ ғалымы Швецияда су тазартудың экологиялық таза әдісін ойлап тапты

20.11.2018

«Қазақстан темір жолы» және «ҚазМұнайГаз» басқармаларының жаңа төрағалары тағайындалды

20.11.2018

Қайрат Әбдірахманов ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблея басшылығымен кездесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Stokgolm sındromy

Jumyr jerdiń betinde sany jaǵynan bizden áldeqaıda kóp, alaıda táýelsiz el atanýdy mańdaılaryna jazbaǵan, ol oryndalmas armandaı kórinetin halyqtar az emes jeterlik. Jaratqannyń qalaýymen qolǵa tıgen táýelsizdik qazaq balasynyń eń bir asyl muraty edi.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу